Li gor diplomatên, biryara damezrandina Şûna Ewropa gavêk girîng e, ji ber ku Dadgeha Cezayê Navneteweyî (ICC) li Den Haag niha destûrê ji şûna Ewropayê namîne ku Rûsyayê bê destûra Şûna Ewlehiya Neteweyî binêvîse.
Şûna Ewropa, ku têkildarê 46 welatên endamên Ewropayê ye, bi yekdîtî bi damezrandina vê komîsyonekê razî bû. Ev kome, ku ji Yekîtiya Ewropayê dûr e lê bi wê hêvîya nêzîk vedigerê, vê komîsyonekê wek kêşeyek pêşketina hukûmkirina navneteweyî dît.
Li gor çavkanên di nav EU de, berê xebatên pratîkî ne mezin têne kirin. Ew di xebatê de ne ku pergala qanûnan çêbikin ku serokên Rûsyayê nerin ku xwe wekî şerîmkaran binivîsin. Hêviyên piştrastên wekî binpêkirî hemû rewşên li hevkariya rêxistinên Ukraîne, rêveberên mafên mirov û lêkolînerên serbest dêne berhevkirin.
Komîsarê Ekonomî û Dadgeriyê ya Ewropa Didier Reynders nûçeya ku EU alîkariya qanûnî û maliyê dide bo ku vê komîsyonekê bi kar bîne. Ev jî tê de karînê pêşketina koma lêkolînê û berhevkirina delilan ên ku di dadgehên paşîn de bikaranîn.
Heke piştgirîya navneteweyî ji bo lêkolîn û cezayê Putin mezin e, lê gelek endişeyên ser karabûna vê pêkanîn heye. Rûsya jixwe belav kir ku eslahiya dadgehekî wiha nayê qebûlkirin û ev plên wekî tecawîza siyasî tê naskirin. Hin welat jin hesyar in ku damezrandina komîsyonek taybet karaciyên diplomasiyê zêde dike.
Bi pêvajoyên geopolitîk nehatin şikandin, EU pêşketinên qazî nedan. Li gor Josep Borrell, serokê pergalê derve yê EU, girîng e ku Rûsya ji bo kiryaran xwe bersîva daye.
Komîsarê Ewropa ya Enerjî Kadri Simson Kallas, ku bêtir alîgirê sanciyonekê zor li dijî Rûsya ye, di beyanekê de got ku dadjiyan nekare bê gotin û "Mamoste e ku cara dawî serbestkirinê were xwestin wê komîsyonekê pirsgirêkên ku li Ukraynê hatine çêkirin bersiv bigirin," wusa Kallas got.
Meha pêşîn dê bingehîn bin bo pêşveçûna pratîkî û qanûnî. Hatîyê berhevkirin ku vê komîsyonekê di navbera sala 2025ê de bi tevahî bi kar bibe.