Nowa strategia odnowy pokoleniowej ma podwoić liczbę młodych rolników w Europie w ciągu najbliższych 15 lat do 24 procent. Obecnie tylko jeden na ośmiu rolników ma mniej niż czterdzieści lat. „Bez młodych rolników nasze bezpieczeństwo żywnościowe jest zagrożone” – ostrzegał komisarz ds. rolnictwa Christophe Hansen podczas prezentacji w Strasburgu.
Rdzeniem planu jest tzw. pakiet startowy. Młodzi przedsiębiorcy mogą otrzymać do 300 000 euro na rozpoczęcie lub przejęcie gospodarstwa rolnego. Wsparcie finansowe ma na celu obniżenie wysokich kosztów wejścia w sektor.
Ponadto państwa członkowskie UE będą zobowiązane do przeznaczania co najmniej sześciu procent swojego budżetu WPR na działania związane z odnową pokoleniową. Tym samym Bruksela podwaja obecny udział. Szczególnie kraje, gdzie młodzi mają trudności z dostępem do ziemi rolnej lub kredytów, będą musiały dostosować swoje polityki.
Aby poprawić ten dostęp, Komisja współpracuje z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym przy nowych systemach gwarancyjnych i korzystnych pożyczkach. Mają one ułatwić młodym rolnikom inwestowanie w maszyny, budynki i grunty.
Innym priorytetem jest nowy Europejski Obserwatorium Gruntów Rolnych. Ta agencja ma mapować obrót ziemią rolną i przeciwdziałać spekulacji gruntami. Według Komisji ziemia rolna jest zbyt często wykupywana przez inwestorów, co powoduje wzrost cen i eliminuje początkujących rolników z rynku.
Choć plan spotkał się z szerokim poparciem dla swojej ambicji, pojawia się też sceptycyzm. Organizacje młodych rolników oraz niektórzy europosłowie wątpią, czy obietnice zostaną finansowo zrealizowane. Dopóki wymóg sześcioprocentowy nie będzie prawnie wiążący, obawiają się, że wiele krajów UE odwlekać będzie odnowę sektora.
Nowy plan zostanie uwzględniony w kolejnej Wspólnej Polityce Rolnej, która rozpocznie się w 2028 roku. Jednocześnie Komisja Europejska proponuje obniżenie łącznych dotacji rolnych w budżecie wieloletnim 2028–2035 i przeniesienie części tych środków do funduszy spójności na rzecz rozwoju regionalnego i odnowy obszarów wiejskich.
Ta zmiana jest kontrowersyjna. Organizacje rolnicze i kilka frakcji w Parlamencie Europejskim obawiają się, że zmniejszenie bezpośredniego wsparcia dodatkowo pogorszy sytuację dochodową rolników. Holenderski eurodeputowany Bert-Jan Ruissen (SGP) cieszy się, że Hansen dostrzega trudną sytuację młodych rolników. Ruissen był w 2022 roku sprawozdawcą cieni dotyczącym pozycji młodych rolników. Wiele rekomendacji z raportu zostało przez Hansena przejętych.
Jednak członek SGP zgłasza również kilka uwag do planu. Według Ruissena brak jest wystarczającej uwagi na zmniejszenie obciążeń regulacyjnych oraz zwiększenie konkurencyjności europejskiego rolnictwa.
Komisja Europejska broni redystrybucji dotacji rolnych, wskazując na setki miliardów euro inwestycji potrzebnych na obronność Europy oraz na wzmocnienie konkurencyjności europejskiego przemysłu.