Rzecznik generalny Athanasios Rantos zaleca Trybunałowi Sprawiedliwości odrzucenie wniesionego przez Komisję Europejską odwołania. Opowiada się w ten sposób za wcześniejszym orzeczeniem Sądu, który stwierdził, że Komisja Europejska niewystarczająco udostępniła dokumenty dotyczące zakupu szczepionek.
Farmaceutyczne firmy
Sprawa dotyczy umów zawartych przez Komisję Europejską w latach 2020 i 2021 z różnymi firmami farmaceutycznymi na dostawę szczepionek do państw UE. Europosłowie i obywatele domagali się wglądu w dokumenty, które miały wyjaśnić, jak powstały te porozumienia.
Według komisarzy UE pewne dane nie mogły być ujawnione ze względu na ochronę prywatności oraz interesy handlowe. Dlatego niektóre dokumenty zostały udostępnione tylko częściowo, z zamazanymi nazwiskami negocjatorów i fragmentami umów.
Promotion
Nie jest tajne
Rzecznik generalny uważa jednak, że Komisja Europejska nie wykazała wystarczająco, dlaczego informacje te musiały pozostać poufne. Zdaniem doradcy prawnego ograniczone udostępnienie dokumentów utrudnia kontrolę przebiegu negocjacji oraz ocenę możliwych konfliktów interesów.
Ważnym punktem sporu jest tożsamość pracowników zaangażowanych w negocjacje w imieniu Unii Europejskiej. Komisja twierdziła, że ujawnienie ich nazwisk mogłoby powodować ryzyko. Przeciwnicy twierdzą natomiast, że przejrzystość jest niezbędna do budowania zaufania publicznego.
Niejasne
Również kilka klauzul umownych pozostawało poza widokiem opinii publicznej. Rzecznik generalny wskazał, że Komisja nie przedstawiła wystarczających argumentów, dlaczego ujawnienie tych fragmentów miałoby szkodzić interesom handlowym firm farmaceutycznych.
Pfizergate
Sprawa ta nie jest odosobniona. Dyskusja o transparentności zakupu szczepionek była też elementem innej procedury prawnej, w której Sąd w zeszłym roku orzekł, że Komisja Europejska nie mogła dowolnie ignorować wiadomości SMS między przewodniczącą Komisji Ursulą von der Leyen a szefem firmy Pfizer.
Ta sprawa, znana jako Pfizergate, również dotyczyła pytania, jak głęboki wgląd opinia publiczna powinna mieć w proces powstawania europejskich zakupów szczepionek w czasie pandemii koronawirusa.
Niezobowiązujące
Opinia rzecznika generalnego nie jest wiążąca, ale często jest uwzględniana przez Trybunał Sprawiedliwości. Ostateczny wyrok jeszcze nie zapadł. Jeśli Trybunał podzieli opinię, będzie to kolejny cios dla Komisji Europejskiej w sprawie dotyczącej przejrzystości i publicznej kontroli zakupów szczepionek europejskich podczas pandemii koronawirusa.