Każde możliwe unijne zakazanie lub ograniczenie stosowania glifosatu w rolnictwie powinno być poprzedzone oceną skutków. Należy w niej ocenić nie tylko konsekwencje ekologiczne, ale także wpływ na dochody rolników. Takie przesłanie dominowało w wypowiedziach wielu europosłów podczas niedawnej debaty zorganizowanej przez EURACTIV.
„Naprawdę potrzebna jest ocena skutków dla każdego projektu legislacyjnego” – powiedział niemiecki chadek Norbert Lins, przewodniczący Komisji Rolnictwa Parlamentu Europejskiego. Przy ponownym zatwierdzaniu glifosatu należy również przeanalizować, jakie będą skutki dla dostępności żywności, bioróżnorodności oraz dochodów rolników – wskazał dyrektor Bernhard Url z komisji oceny EFSA w wywiadzie dla Euractiv.com.
Glifosat jest jedną z najczęściej stosowanych substancji czynnych w europejskim rolnictwie. Obecnie jest zatwierdzony w UE, jednak jego zezwolenie wygasa 15 grudnia 2022 roku. Coraz więcej europosłów, podążając za wcześniejszym zakazem RoundUp, opowiada się za bardziej rygorystycznymi zasadami użytkowania.
Zgodnie z nowymi przepisami, przy dopuszczaniu lub przedłużaniu zezwolenia na środek ochrony roślin wszystkie informacje od wnioskodawcy muszą być upublicznione. To wynik orzeczenia Trybunału UE z marca 2019 roku, który nakazał komisji EFSA udostępnienie wszystkich badań bezpieczeństwa dotyczących glifosatu.
Proces ponownego zatwierdzania glifosatu będzie z tego powodu uważnie śledzony zarówno przez wiele osób w Brukseli, jak i w branży. Decyzja dotycząca glifosatu oraz kierunku europejskiej polityki pestycydowej w dużej mierze zależy od tego, czy proces oceny będzie wystarczająco przejrzysty.
Dodatkowo w ramach Zielonego Ładu zapowiedziano nowe polityki dotyczące bezpieczeństwa żywności, bioróżnorodności, rozwoju obszarów wiejskich oraz wspólnej polityki rolnej (WPR). W tej koncepcji w ciągu dziesięciu lat planowane jest zmniejszenie o połowę stosowania środków chemicznych w rolnictwie i ogrodnictwie. Już teraz jest jasne, że debata o glifosacie nie będzie toczyła się wyłącznie w komisji rolnictwa (AGRI), ale także w komisjach środowiska (ENVI), bezpieczeństwa żywności (EFSA), rozwoju regionalnego (REGI) oraz finansów (BUDG).
Pomysł wcześniejszej oceny skutków nie spotyka się ze zgodą wszystkich stron, zwłaszcza aktywistów ekologicznych sprzeciwiających się ponownemu zatwierdzeniu glifosatu. Hans Muilerman, koordynator ds. chemikaliów w Pesticide Action Network EU, stwierdził: „Odkładanie sprawy na później i dalsze badania to sprawdzona taktyka opóźniania oraz typowa odpowiedź tych, którzy mają wątpliwości” – powiedział.
Géraldine Kutas, dyrektor generalna Europejskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin (ECPA), wyraziła poparcie dla oceny skutków i podkreśliła, że takie analizy są istotne, żeby zrozumieć konsekwencje zakazu glifosatu dla produkcji żywności, plonów oraz dochodów rolników.
W Unii Europejskiej glifosat ma przyznane zezwolenie co najmniej do 1 stycznia 2023 roku. Mimo to w różnych krajach jego stosowanie jest już (stopniowo) ograniczane. Holenderska minister rolnictwa Carola Schouten niedawno w piśmie do parlamentu wyraziła brak poparcia dla takiego zakazu w Holandii. Odniosła się tym samym do pytań poselskich Tjeerda de Groota (D66). Zdaniem Schouten, która podąża za zaleceniami holenderskiej komisji oceny Ctgb, obecnie nie ma nowych naukowych danych uzasadniających zakaz stosowania środków zawierających glifosat.