Nagroda Sacharowa 2025 za wolność myśli została przyznana Andrzejowi Poczobutowi z Białorusi oraz Mzii Amaghlobeli z Gruzji. Oboje przebywają w więzieniu z powodu swojej pracy i otwartej krytyki rządów autorytarnych. Parlament Europejski pochwalił ich determinację w mówieniu mimo silnej represji.
Poczobut, dziennikarz i działacz mniejszości polskiej na Białorusi, został aresztowany w 2021 roku po relacjach z masowych demonstracji przeciwko prezydentowi Łukaszence. Według organizacji praw człowieka przebywa w trudnych warunkach w kolonii karnej i nie otrzymuje wystarczającej opieki medycznej.
Gruzińska dziennikarka Mzia Amaghlobeli została w 2025 roku skazana na dwa lata więzienia za udział w antyrządowych protestach. Parlament Europejski uznał, że jej wyrok ma podłoże polityczne i jest elementem szerszej represji partii rządzącej Gruzińskie Marzenie wobec niezależnych mediów i opozycji.
Podczas ogłoszenia nagrody przewodnicząca parlamentu Roberta Metsola powiedziała, że oboje dziennikarze są „latarnią dla wszystkich, którzy odmawiają milczenia.” W rezolucjach Parlament wezwał do ich natychmiastowego uwolnienia oraz nałożenia sankcji na odpowiedzialnych władz w obu krajach.
Drugą nagrodą, Nagrodą Daphne Caruana Galizia za dziennikarstwo 2025, uhonorowano platformę śledczą Follow the Money. Kolektyw został nagrodzony za ujawnienie międzynarodowej sieci wspierającej Rosję w kontynuowaniu eksportu ropy pomimo europejskich sankcji.
Zwycięskie śledztwo wykazało, jak zachodnie firmy żeglugowe zarobiły miliardy sprzedając stare tankowce rosyjskiej flocie shadow. Poprzez skomplikowane struktury własności handel trwał dalej, często bez ubezpieczenia, z dużym ryzykiem i moralnym zaangażowaniem europejskich przedsiębiorstw.
Podczas wręczenia nagród w Strasburgu Metsola powiedziała, że Nagroda Daphne Caruana Galizia „podkreśla nierozłączną więź między wolnymi mediami, demokracją i pokojem.” Ostrzegła, że wolność prasy w Europie nie może być traktowana jako coś oczywistego i musi być stale broniona.
Podczas tej samej sesji do Parlamentu Europejskiego zwrócili się liderzy białoruskiej opozycji Sviatlana Cichanouska i Siergiej Tichanowski. Wezwali UE do zwiększenia presji na reżim w Mińsku i podkreślili, że walka o wolność na Białorusi jest nierozerwalnie związana z tą na Ukrainie.