Nagroda Sacharowa za wolność myśli w tym roku trafia do Międzynarodowego Trybunału Karnego (ICC) i jego pracowników. Zwycięzcę w czwartek ogłosiła przewodnicząca Parlamentu Roberta Metsola. Trybunał ściga podejrzanych o ludobójstwo, zbrodnie wojenne oraz zbrodnie przeciwko ludzkości.
Minimalna przewaga
Wyróżnienie jest wyrazem politycznego wsparcia dla ICC, które jest pod silną presją z powodu sankcji amerykańskich. Decyzja była jednak kontrowersyjna. W tajnym głosowaniu przewodniczących frakcji Trybunał uzyskał wąską większość nad liderem opozycji z Tanzanii, Tundu Lissu.
Rząd Trumpa nałożył sankcje na sędziów, prokuratorów oraz pracowników Trybunału. Według zaangażowanych osób, te środki zagrażają funkcjonowaniu międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości. Wiele frakcji w Parlamencie Europejskim domaga się zatem, aby Komisja Europejska szybko wprowadziła środki przeciwdziałające.
Przeciwdziałanie blokadzie
Jedną z możliwości jest europejskie rozporządzenie blokujące, które pozwala unieważnić amerykańskie sankcje na terenie UE. Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas nie wyklucza takiego rozwiązania, lecz na razie chce zachować przestrzeń do dyplomatycznych konsultacji z Waszyngtonem.
Europarlamentarzystka D66 Raquel García Hermida-van der Walle apeluje o przyspieszenie decyzji w UE. Proponuje rozpoczęcie przygotowań tak, aby Parlament mógł natychmiast zatwierdzić środki przeciwdziałające. Zazwyczaj europosłowie mają na to dwa miesiące.
Nagroda dla dziennikarzy
W środę nagroda Daphne Caruana Galizia za dziennikarstwo śledcze przypadła Holenderce Maite Vermeulen oraz Włochowi Giacomo Zandoniniemu. Ich śledztwo dla De Correspondent dotyczy umowy, na mocy której Włochy na terytorium Albanii zbudowały ośrodek detencyjny oraz centrum przyjmowania wniosków azylowych.
Dziennikarze przez osiemnaście miesięcy badali, jak doszło do zawarcia tej umowy i dlaczego inne kraje Europy uważają ją za wzór. Rozmawiali z migrantami, prawnikami, pracownikami i politykami. Wejście do ośrodków było im odmówione, a istotne informacje pozostawały tajne.
Wolność prasy
Poprzez tę nagrodę dziennikarską Parlament Europejski podkreśla znaczenie niezależnego przekazu i wolności mediów. Nagroda nazwana jest imieniem maltańskiej dziennikarki śledczej Daphne Caruana Galizia, zamordowanej w 2017 roku. Wyróżnia dziennikarstwo, które broni demokracji, praw człowieka i zasad praworządności.