Zatwierdzenie budżetu na 2026 rok stało się możliwe, gdy negocjatorzy z 27 krajów UE oraz cztery centrowe frakcje w Parlamencie Europejskim doszły do porozumienia dotyczącego dużych zmian w wieloletnim budżecie na lata 2028-2034. Dzięki temu porozumieniu w sprawie Wieloletnich Ram Finansowych (WRF) negocjacje dotyczące budżetu rocznego na 2026 rok mogły zostać zakończone.
Te cztery frakcje – socjaldemokratyczna, chadecka, liberałów i Zielonych – wcześniej groziły, że nie poprą budżetów. Według zaangażowanych osób groziłoby to w ciągu kilku tygodni paraliżem administracyjnym, ponieważ wiele płatności i programów bez budżetu nie mogłoby zostać zrealizowanych.
W ostatecznym porozumieniu między Radą a Parlamentem całkowity budżet na 2026 rok wynosi prawie 193 miliardy euro nowych zobowiązań i ponad 190 miliardów euro płatności. Kwoty te są wyższe niż początkowo chcieli zaakceptować niektórzy rządzący państw członkowskich.
Parlament zdołał także cofnąć różne proponowane oszczędności. W dokumentach negocjacyjnych podkreślono, że przede wszystkim wykreślono cięcia w funduszach na badania, pomoc i programy rozwoju gospodarczego. Dzięki temu częściowo przywrócono pierwotną propozycję Komisji.
Ważną zmianą w budżecie jest zwiększenie wydatków na bezpieczeństwo i obronę. Środki te mają służyć wzmocnieniu europejskiej współpracy, umożliwić wspólne zakupy oraz szybszą reakcję na sytuacje kryzysowe na granicach zewnętrznych.
Również budżet na migrację i zarządzanie granicami został zwiększony. Pozwoli to państwom na zapewnienie dodatkowych zasobów do kontroli granic, ośrodków przyjmujących uchodźców oraz zarządzania przepływem migracyjnym.
Poza obroną i ochroną granic, budżet na 2026 rok uwzględnia także większe środki na pomoc humanitarną. Chodzi o fundusze na sytuacje kryzysowe zarówno wewnątrz, jak i poza Europą, obejmujące m.in. przyjmowanie uchodźców oraz pomoc żywnościową w regionach dotkniętych konfliktami lub klęskami żywiołowymi. Część pozostanie jako rezerwa kryzysowa.
Chociaż porozumienie jest już osiągnięte, 27 krajów UE musi je formalnie zatwierdzić. Następnie odbędzie się głosowanie plenarne w Parlamencie Europejskim. Oczekuje się, że szerokie porozumienie polityczne otworzy drogę do uzyskania szerokiej większości, eliminując ryzyko blokady.