Ministrowie w poniedziałek w Luksemburgu jednomyślnie osiągnęli porozumienie w sprawie wspólnej pozycji negocjacyjnej dotyczącej polityki rolnej na lata 2028-2034. W ten sposób w dużej mierze akceptują nową strukturę zaproponowaną przez Komisję Europejską. Uzgodnienia finansowe na razie zostały wyłączone z porozumienia.
Dotychczasowe oddzielne finansowanie wsparcia dochodów dla rolników oraz subsydiów na rozwój obszarów wiejskich zostaje połączone w znacznie większy europejski fundusz. Z tego funduszu będą wypłacane również środki na rozwój regionalny, rybołówstwo i inne obszary polityki. Każdy kraj UE będzie musiał przygotować krajowy plan podziału pieniędzy.
Więcej dla poszczególnych krajów
Poszczególne kraje UE otrzymają znacznie większą swobodę w kształtowaniu własnej polityki rolnej. Zalecenia Komisji Europejskiej dotyczące krajowych programów wsparcia mają nie być wiążące. Ministrowie rolnictwa dążą do uproszczenia przepisów unijnych i lepszego dopasowania subsydiów do warunków w poszczególnych państwach.
Komisarz ds. rolnictwa UE Christophe Hansen powitał porozumienie, jednocześnie ostrzegając przed nadmierną swobodą krajową i spadkiem ambicji. Według niego wspólne cechy polityki rolnej muszą zostać zachowane.
Czwartek mniej
Komisja Europejska zaproponowała około 300 miliardów euro na wsparcie rolnictwa, wobec 387 miliardów euro w obecnym okresie. To o 87 miliardów euro (czyli 22%) mniej. Pod koniec listopada ekstra szczyt UE dotyczący budżetu wieloletniego zdecyduje, ile środków ostatecznie przeznaczonych zostanie na rolnictwo.
Przyszłe wsparcie dochodów ma przede wszystkim trafić do rolników faktycznie prowadzących działalność rolniczą. Kraje UE same zdecydują, kto będzie uznawany za aktywnego rolnika. Uwzględnione zostaną również warunki krajowe oraz sytuacja emerytowanych rolników. Stopniowo ograniczane będzie także rozdzielanie subsydiów na podstawie powierzchni hektarów.
Młodzi rolnicy i mniejsze gospodarstwa rolne otrzymają szczególną uwagę. Wszystkie kraje UE będą musiały zaoferować dodatkowe wsparcie dla młodych, którzy chcą rozpocząć działalność rolniczą, między innymi poprzez wyższe płatności, szkolenia i doradztwo. O maksymalnych dotacjach na gospodarstwo i stopniowym ograniczaniu wysokich płatności zdecyduje się później.
Fundusz na obszary wiejskie
Oddzielne finansowanie rozwoju obszarów wiejskich zostaje zlikwidowane. Niemcy zażądali gwarancji kontynuacji takiego wsparcia i wyrażają ubolewanie z powodu likwidacji. Wymogi środowiskowe pozostaną, ale kraje UE otrzymają większy wpływ na ich wdrażanie. Organizacje ekologiczne obawiają się przez to słabszej ochrony przyrody i bioróżnorodności.
Ministrowie chcą także lepszych ubezpieczeń i pomocy awaryjnej dla rolników dotkniętych przez ekstremalne zjawiska pogodowe, choroby lub inne kryzysy. Porozumienie nie jest jeszcze ostatecznym aktem prawnym. Parlament Europejski musi przedstawić własne stanowisko, po czym mogą się rozpocząć wspólne negocjacje pomiędzy ministrami UE i Parlamentem Europejskim.
