Irlandzkie przewodnictwo w UE zaproponowało skorygowany budżet na kwotę 1,83 biliona euro na lata 2028–2034. To o 8 procent mniej niż prawie 2 biliony euro, które pierwotnie chciała przeznaczyć Komisja Europejska. Irlandia stara się w ten sposób osiągnąć kompromis między krajami, które chcą znacznie oszczędzać, a rządami pragnącymi chronić istniejące subsydia.
Mniej czy więcej
Sześć „oszczędnych” państw uważa, że obniżka jest niewystarczająca. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz nie uważa propozycji za podstawę do porozumienia. Również holenderski minister finansów Eelco Heinen wątpi, czy uda się osiągnąć zgodę jeszcze w tym roku. Te sześć krajów chce oszczędzić setki miliardów euro więcej.
Przeciwstawia się im siedemnastu państw, na czele z Włochami, Hiszpanią i Polską, które sprzeciwiają się drastycznym cięciom w subsydiach rolniczych i wsparciu regionalnym. Irlandia ustępuje tej grupie, ograniczając te subsydia jedynie o 3 procent, co jest znacznie mniej niż w innych częściach budżetu. Jednak organizacje rolnicze stanowczo odrzuciły nawet te ograniczone cięcia.
Promotion
Gospodarka
Największe cięcia dotykają programy mające na celu wzmocnienie gospodarki UE. Zaledwie dwa lata temu propozycje byłego przewodniczącego UE Draghi’ego były chwalone za to, że „w końcu zainwestują w nowoczesną i wzmocnioną europejską gospodarkę”.
Europejski Fundusz na Konkurencyjność, w tym badania, otrzyma około 362 miliardy euro, wobec pierwotnych 409 miliardów. Znacznie zmniejszona jest też współpraca międzynarodowa. Wydatki na zarządzanie europejskie zmniejszają się o prawie 9 procent.
Priorytety
Nowe propozycje cięć wywołują nowe podziały. To właśnie oszczędne kraje chcą przeznaczyć więcej środków na obronę, bezpieczeństwo, badania oraz silniejszy europejski przemysł. Irlandia stara się połączyć te nowe priorytety z dotychczasowym wsparciem dla rolników i regionów, ale spotyka się z krytyką z różnych stron.
Również Parlament Europejski sprzeciwia się cięciom. Europosłowie chcą wydać około 10 procent więcej niż zaproponowała Komisja Europejska. Ostrzegają, że dalsze ograniczenia zmniejszą możliwości inwestowania w bezpieczeństwo, rozwój gospodarczy i inne priorytety europejskie.
Podatki
Dodatkowo istnieją spory dotyczące finansowania. Irlandia proponuje nowe europejskie opłaty, które mają przynosić rocznie około 55 miliardów euro. Dotyczy to m.in. firm, tytoniu, elektronicznych odpadów oraz emisji CO₂. Parlament Europejski chce także europejskiego podatku od usług cyfrowych, hazardu online i zysków z kryptowalut.
Przywódcy państw omówią propozycję Irlandii 15 i 16 października, a następnie ministrowie kompetentni w danych dziedzinach w Radach UE będą mogli się nią zająć w listopadzie. Irlandia chce osiągnąć porozumienie przed końcem grudnia, zanim wyniki wyborów w Hiszpanii, Francji, Włoszech i Polsce mogą dodatkowo utrudnić negocjacje. Wszystkie 27 państw UE musi wyrazić zgodę, a również Parlament Europejski musi zatwierdzić decyzję.