Europejski Trybunał Praw Człowieka jest najwyższym organem prawnym ds. praw człowieka w Europie. W swoim orzeczeniu Trybunał potwierdził, że Rosja miała kontrolę nad obszarem, z którego został wystrzelony pocisk Buk, co czyni ją współodpowiedzialną za śmiertelny incydent. Trybunał stwierdził, że Rosja zaniedbała zapewnienie prawa do życia.
Katastrofa lotu MH17 miała miejsce 17 lipca 2014 roku. Samolot Malaysia Airlines został zestrzelony nad wschodnią Ukrainą. W wyniku zdarzenia zginęło wszystkich 298 osób na pokładzie, w tym 196 Holendrów. Lot odbywał się na trasie z Amsterdamu do Kuala Lumpur. Dramat ten wywołał ogólnoświatowe oburzenie i intensywne napięcia dyplomatyczne.
Orzeczenie Trybunału Praw Człowieka nie jest pierwszym międzynarodowym wyrokiem dotyczącym MH17. Wcześniej również Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego (ICAO) wypowiedziała się na temat katastrofy. ICAO wskazała Rosję jako odpowiedzialną stronę za użycie systemu uzbrojenia, które spowodowało katastrofę. Organizacja uznała, że Rosja zawiodła w ochronie lotnictwa cywilnego.
Ponadto również wymiar sprawiedliwości w Holandii już wydał orzeczenia w tej sprawie. W 2022 roku sąd uznał trzech mężczyzn winnymi morderstwa 298 osób na pokładzie lotu MH17. Dwóch Rosjan i Ukrainiec zostali skazani zaocznie na dożywotnie więzienie za udział w transporcie i wystrzelenie rakiety Buk.
Trybunał Praw Człowieka zauważył, że Rosja systematycznie odmawiała współpracy przy międzynarodowym śledztwie. Ustalono także, że Rosja rozpowszechniała dezinformację na temat przyczyn katastrofy. Trybunał uznał takie postępowanie za sprzeczne z zobowiązaniami Rosji w zakresie praw człowieka.
Wyrok Trybunału oznacza, że Rosja ponosi odpowiedzialność prawną za śmierć pasażerów. Rodziny ofiar otrzymują tym samym uznanie od ważnej instytucji międzynarodowej. Nie jest jeszcze jasne, czy orzeczenie to doprowadzi do finansowego zadośćuczynienia lub innych praktycznych konsekwencji. Rosja nie uznaje już władz Trybunału.
Chociaż Rosja została usunięta z Rady Europy w 2022 roku, Trybunał nadal ma kompetencje do rozpatrywania skarg związanych z wydarzeniami sprzed tej daty. Katastrofa MH17 mieści się w tym okresie. Wyrok może mieć również konsekwencje dla innych procesów, w których Rosja jest pociągana do odpowiedzialności za działania na Ukrainie.