Węgierska ustawa z 2021 roku zakazywała lub ograniczała poruszanie tematów homoseksualizmu i zmiany płci w mediach oraz w edukacji. Według Trybunału narusza to wiele fundamentalnych praw europejskich. To pierwszy raz, gdy Trybunał ocenia krajową ustawę w świetle artykułu 2 Traktatu o Unii Europejskiej.
Sędziowie w Luksemburgu stwierdzają, że ustawa jest dyskryminująca i prowadzi do stygmatyzacji. Szczególnie dotknięte są osoby nieheteroseksualne i transpłciowe.
Węgry broniły przepisów, argumentując, że mają one na celu ochronę nieletnich, ale Trybunał odrzucił ten tok rozumowania. Według wyroku środki te są nieuzasadnione i przekraczają to, co jest konieczne.
Promotion
Trybunał podkreśla również, że Unia Europejska opiera się na równości i społeczeństwie pluralistycznym. Kraje UE nie mogą odstępować od tego za pomocą prawa krajowego.
Kamień milowy
Dla społeczności LGBTI w Europie wyrok stanowi kamień milowy. Ustawa anty-LGBTI była ponadto prawną podstawą zakazu organizacji obchodów Pride, który na mocy tego orzeczenia został ostatecznie unieważniony. To dobra wiadomość dla burmistrza Budapesztu oraz organizatorów Pecs Pride, którzy byli ścigani za organizację Parady Równości.
Sprawę wszczęła Komisja Europejska, wspierana przez szesnaście państw UE oraz Parlament Europejski. Orzeczenie jest ważnym krokiem prawnym w ramach UE. Ustawa wcześniej już wpłynęła na praktykę — stanowiła podstawę ograniczeń i zakazów wydarzeń Pride na Węgrzech.
Nowy premier
Wyrok zapadł w politycznie wrażliwym momencie. Nowo wybrany premier Péter Magyar zadeklarował, że ludzie powinni móc żyć i kochać bez stygmatyzacji oraz wyraził poparcie dla prawa do demonstracji Pride. Jednocześnie nie jest jeszcze jasne, jak jego rząd dokładnie zmodyfikuje przepisy. To pierwszorzędny test dla nowego rządu Węgier.
Możliwość egzekwowania
Nowy rząd Węgier dziedziczy po Orbánie ogromny konstytucyjny bałagan, co pokazuje również to orzeczenie Trybunału. Zadanie dla nowego rządu jest jasne: pilna odbudowa praw społeczności LGBTI musi być w centrum uwagi, aby plan odnowy praworządności nowego rządu był wiarygodny — mówi sprawozdawczyni ds. Węgier Tineke Strik
Dla Komisji Europejskiej, według holenderskiej europosłanki, również płynie teraz wyraźny sygnał: podstawowe wartości europejskie zawarte w Traktacie UE nie są chronione jedynie środkami politycznymi, lecz są także bezpośrednio egzekwowalne prawnie przed Trybunałem.