Według europejskiej agencji ochrony granic Frontex przyczynami utrzymującego się spadku są zacieśniona współpraca z krajami partnerskimi oraz działania prewencyjne w krajach odlotu. W efekcie zmniejsza się liczba łodzi z azylantami przypływającymi do Europy, informuje Frontex.
Frontex publikuje najnowsze dane w dniu, w którym Unia Europejska rozpoczęła nowy etap swojej polityki migracyjnej. Wraz z wejściem w życie paktu azylowego i migracyjnego uwaga przesuwa się z „przyjmowania nowo przybyłych” na „odsyłanie odrzuconych wnioskodawców azylu”.
Redystrybucja
Ważnym elementem porozumienia UE jest to, że wszystkie państwa członkowskie mają przyjmować i zapewniać mieszkanie części nowo przybyłych. Jeśli niektóre państwa tego nie chcą lub nie mogą, muszą współfinansować opiekę nad azylantami w innych krajach UE. Zostanie wprowadzony jeden europejski system rejestracji nowo przybyłych.
Promotion
Jedną z innych kluczowych zmian jest większy nacisk na powroty. Kraje europejskie chcą, aby odrzucone osoby ubiegające się o azyl faktycznie opuszczały terytorium, jeśli nie uzyskują prawa do pobytu. Zdaniem zwolenników jest to konieczne, ponieważ wiele decyzji o powrocie nie jest obecnie wykonywanych.
Poza UE
Coraz częściej rozważa się współpracę z krajami spoza Unii Europejskiej. Kilka państw UE bada możliwości tymczasowego umieszczania osób do odsyłania w specjalnych ośrodkach powrotnych poza terytorium europejskim. Takie plany są nadal w fazie opracowywania i zależą od porozumień z odpowiednimi krajami.
Grecja przyjęła już przepisy prawne umożliwiające szybszą deportację odrzuconych azylantów i przyszłe korzystanie z takich ośrodków. Kraj ten współpracuje z innymi państwami europejskimi zainteresowanymi tym modelem. Holandia zawarła podobne porozumienie z Włochami.
Odesłani
Dyskusja na temat tzw. ośrodków powrotnych wywołuje podziały. Zwolennicy twierdzą, że nowy system może przyczynić się do lepszego egzekwowania polityki powrotów i zmniejszenia presji na kraje przygraniczne UE. Krytycy nazywają je obozami deportacyjnymi i obawiają się, że nadzór i ochrona prawna będą trudniejsze, gdy osoby odsyłane będą przetrzymywane w obozach poza Unią.
Albania
Włoska inicjatywa w Albanii odgrywa ważną rolę w debacie. Projekt jest uważany przez wiele krajów UE za ważny test współpracy poza Unią Europejską. Mimo przeszkód prawnych i praktycznych, wydaje się, że rośnie przestrzeń na takie ośrodki. W związku z tym model albański pozostaje ważnym punktem odniesienia dla innych krajów europejskich.
Rejestracja również?
Oprócz ośrodków powrotnych kraje europejskie chcą rozszerzyć współpracę z państwami trzecimi. Rozważane są również „ośrodki zgłoszeniowe”, w których państwa UE miałyby swoje placówki w krajach przygranicznych poza UE, na przykład na Bałkanach lub w Afryce Północnej.
Wraz z wprowadzeniem paktu migracyjnego polityka europejska przechodzi w nową fazę. Gdzie przez lata skupiano się głównie na rejestracji, przyjmowaniu i ochronie granic, tam teraz coraz większą uwagę poświęca się realizacji decyzji o powrocie i współpracy z krajami spoza Unii Europejskiej.