Większość za nie oznacza jeszcze, że Islandia stanie się członkiem UE. Rząd wybrał dwuetapowy proces. Najpierw mieszkańcy zdecydują, czy Reykjavik powinien ponownie podjąć negocjacje z Brukselą. Jeśli ostatecznie ustalone zostaną warunki przystąpienia, zostaną one poddane pod drugie krajowe referendum.
Islandia złożyła wniosek o członkostwo w UE w 2009 roku, a rok później rozpoczęła negocjacje. Rozmowy te zostały wstrzymane w 2013 roku po objęciu rządu eurosceptycznego. Oznaczało to tymczasowy koniec około czterech lat negocjacji na temat przystąpienia do Unii.
Zagrożenie wojną
Wojna na Ukrainie na nowo rozpaliła debatę na temat pozycji Islandii w Europie. Pogorszona sytuacja bezpieczeństwa międzynarodowego jest wymieniana jako jeden z powodów, dla których ścisła europejska współpraca znowu znalazła się wyraźnie na politycznej agendzie.
Promotion
Również wydarzenia związane z Grenlandią odgrywają rolę. Strategiczną przyszłość obszaru północnoatlantyckiego i arktycznego podkreśliła dyskusję o pozycji Islandii i jej relacjach z Europą. W efekcie referendum jest rozpatrywane nie tylko z perspektywy gospodarczej, lecz także bezpieczeństwa.
Gospodarczo
Dodatkowo rosnące koszty utrzymania mają wpływ. Niepewność gospodarcza zwiększyła zainteresowanie przystąpieniem do UE. Sondaże wskazują na wzrost poparcia dla zbliżenia, ale jednocześnie społeczeństwo pozostaje podzielone i wynik referendum może być ciasny.
Jedną z najważniejszych przeszkód jest rybołówstwo. Dla Islandii to ważny sektor, podczas gdy członkostwo w UE wymagałoby ustaleń dotyczących m.in. kwot połowowych, łowisk i wspólnej europejskiej polityki rybołówstwa. Wrażliwym obszarem ewentualnych nowych negocjacji jest także rolnictwo.
EOG i Schengen
Islandia jest już ściśle związana z Unią Europejską. Poprzez Europejski Obszar Gospodarczy bierze udział w jednolitym rynku i stosuje już dużą część europejskich przepisów. Kraj ten jest także częścią strefy Schengen, mimo że nie jest członkiem UE.
Głosowanie dotyczy także kwestii kontroli. Z jednej strony obawy o krajową kontrolę nad zasobami naturalnymi i podejmowaniem decyzji, z drugiej argumenty za bliższą europejską współpracą gospodarczą i strategiczną. W przypadku większości za dopiero wtedy rozpocznie się właściwy proces negocjacji. Następnie Islandczycy mogą indywidualnie zdecydować, czy uzyskane warunki są wystarczające, aby faktycznie przystąpić do UE.