Według władz Warszawy w corocznym Marszu Niepodległości wzięło udział około 250 000 osób. Organizatorzy mówili o ponad pół miliona uczestników. Demonstracja zgromadziła różnorodne prawicowe nurty, od konserwatywnych zwolenników opozycyjnej partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS) po radykalnych polskich nacjonalistów.
Święto Niepodległości
Również prezydent Nawrocki maszerował razem z nimi. Marsz, który corocznie upamiętnia polską niepodległość, przekształcił się w protest przeciwko proeuropejskiemu rządowi Tuska. Demonstranci nazywali premiera dyktatorem i nieśli transparenty z nacjonalistycznymi hasłami. Pojawiły się też wypowiedzi antyukraińskie i ksenofobiczne.
Wśród demonstrantów można było usłyszeć apele o wystąpienie Polski z Unii Europejskiej. Inni uczestnicy podkreślali polską tożsamość narodową i niepodległość. Marsz podkreślił polityczne podziały w Polsce, gdzie grupy konserwatywne i nacjonalistyczne coraz wyraźniej sprzeciwiają się reformom Tuska. W przyszłym roku odbędą się wybory w kraju.
Wsparcie UE
Komisja Europejska popiera wysiłki Tuska mające na celu przywrócenie niezależności władzy sądowniczej. Bruksela uważa, że Trybunał Konstytucyjny powinien działać zgodnie z europejskimi standardami państwa prawa. Reformy jednak napotykają na zdecydowany sprzeciw prezydenta Nawrockiego i konserwatywnej opozycji.
Konfrontacja zaostrzyła się w zeszłym tygodniu, gdy przewodniczący Bogdan Święczkowski i jego zastępca Bartłomiej Sochański zostali zawieszeni. Tymczasowe kierownictwo objęła sędzia Anna Korwin-Piotrowska. Ośmiu sędziów wybranych przez obecną większość parlamentarną postanowiło wznowić prace. Nawrocki i opozycja nie uznają tych działań.
Nawrocki oskarża Tuska o nielegalny zamach stanu. Premier utrzymuje, że jego rząd stara się przywrócić praworządność. Zarzuca prezydentowi i PiS blokowanie niezbędnych zmian.
Wybory
Konflikt ma korzenie w rządach PiS, które zakończyły się w 2023 roku. Ta partia przez wiele lat miała duży wpływ na nominacje sędziów. Komisja Europejska krytykowała tę polityczną ingerencję. Od objęcia urzędu Tusk próbuje cofnąć kontrowersyjne zmiany, jednak jego plany reform wielokrotnie napotykają na przeszkody.
Walka o Trybunał Konstytucyjny zaostrza polityczne podziały przed wyborami parlamentarnymi w 2027 roku. Dla Nawrockiego i nacjonalistycznej prawicy konflikt jest ważnym narzędziem mobilizacji opozycji wobec Tuska. Masowy Marsz Niepodległości pokazuje, jak szeroko rozprzestrzenił się obecnie ten sprzeciw.
