Konserwatywno-nacjonalistyczny prezydent Polski Karol Nawrocki zablokował ustawę, która miała umożliwić krajowi dostęp do około 43,7 miliarda euro pożyczek z UE na inwestycje obronne. Ustawa była niezbędna do skorzystania z europejskiego programu SAFE.
Jest to europejski fundusz o wartości około 150 miliardów euro, który oferuje krajom UE tanie pożyczki na wzmocnienie ich zdolności wojskowych. Polska miałaby być jego największym beneficjentem.
Impasse
Nawrocki odmawia podpisania ustawy finansowej, ponieważ obawia się, że pożyczka z UE stanie się ciężkim długiem dla Polski i ograniczy kontrolę narodową. Ostrzegał, że warunki zewnętrzne i finansowanie mogą naruszać polską suwerenność.
Promotion
Weto wywołało natychmiast ostrą reakcję rządu premiera Donalda Tuska. Według niego Polska potrzebuje tych środków, aby wzmocnić obronę i powinna skorzystać z europejskiego finansowania.
Tusk oświadczył, że rząd mimo weta będzie próbował uzyskać dostęp do europejskich pożyczek. Poinformował, że jego gabinet szuka alternatywnych sposobów na wykorzystanie tych pieniędzy.
Konflikt programowy
Starcie między prorosyjskim prezydentem a proeuropejskim rządem ukazuje głęboki konflikt polityczny w Polsce. Prezydent reprezentuje kurs nacjonalistyczny, podczas gdy rząd dąży do bliższej współpracy z Unią Europejską.
Jednocześnie Nawrocki wraz z bankiem centralnym zaproponowali alternatywę. Polska mogłaby finansować wydatki obronne z własnych środków narodowych, na przykład z zysków wynikających ze wzrostu wartości rezerw złota.
Według rządu propozycja ta jednak nie jest wystarczająco opracowana i nie stanowi realistycznej alternatywy dla pożyczek europejskich. W związku z tym polityczna walka o finansowanie polskiej armii będzie trwała nadal.