Prezydent Rosji Władimir Putin oświadczył tymczasem, że nie otrzymał jeszcze konkretnych europejskich propozycji dotyczących porozumienia pokojowego. Moskwa chce najpierw wiedzieć, jaki wkład europejskie kraje chcą wnieść do negocjacji. Według Putina Rosja nie ma zasadniczych zastrzeżeń co do udziału Europy, ale oczekuje jasności co do stanowisk europejskich.
Zmiana
To wskazuje na zmianę stanowiska rosyjskiego. Wcześniej w tym tygodniu rosyjscy dyplomaci wykluczali udział Europy. Podkreślali, że Moskwa nigdy nie zgodziła się na rozszerzenie istniejących konsultacji między Rosją, Ukrainą i Stanami Zjednoczonymi. To było sprzeczne z wcześniejszymi oświadczeniami Witkoffa i Kushnera, którzy po rozmowach z Putinem ogłosili właśnie udział Europy.
Przywódcy Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Polski i Włoch spotkali się w czwartek w Berlinie z prezydentem Ukrainy Zełenskim oraz amerykańskimi negocjatorami Witkoffem i Kushnerem. Spotkanie zakończyło się ponownymi zobowiązaniami do wsparcia militarnego Ukrainy oraz wspólnym apelem o reprezentację europejską w przyszłych rozmowach pokojowych.
Nieodzowne
Niemiecki kanclerz Friedrich Merz podkreślił, że Ukraina, Rosja, Stany Zjednoczone i Europa muszą wspólnie zasiąść przy stole negocjacyjnym. Również prezydent Francji Emmanuel Macron i brytyjski premier Andy Burnham poparli europejskie zaangażowanie. Zełenski oświadczył, że Waszyngton już rozumie, dlaczego wspólny europejski wkład jest konieczny.
Rozmowy skupiały się głównie na gwarancjach bezpieczeństwa dla Ukrainy po ewentualnym zawieszeniu broni. Europejscy przywódcy chcą prawnie wiążących ustaleń oraz rozważają możliwość rozmieszczenia europejskich sił międzynarodowych, wspieranych przez Stany Zjednoczone. Kushner zaznaczył, że w opracowywaniu tych gwarancji poczyniono postępy. Macron chce nawet ponownie poruszyć kwestię możliwego przystąpienia Ukrainy do NATO.
Oddanie Donbasu
Jeśli chodzi o treść porozumienia pokojowego, różnice pozostają duże. Europejscy przywódcy chcą, by Ukraina samodzielnie decydowała o swoim przyszłym bezpieczeństwie i domagają się gwarancji przed nowymi rosyjskimi atakami. Moskwa żąda, aby negocjatorzy uznali „obecną sytuację militarną”. Putin obstaje przy terytorialnych ustępstwach ze strony Ukrainy, w tym oddaniu Donbasu, który Rosja uznaje za swój.
Tymczasem europejscy przywódcy planują zwiększyć presję militarną i gospodarczą na Rosję. Zapewnili dalsze wsparcie dla ukraińskiej obrony przeciwlotniczej i apelują o tymczasowe zawieszenie ataków na infrastrukturę energetyczną w trakcie zimy. Przygotowywane są także nowe sankcje, skierowane przeciwko rosyjskim dochodom z energetyki i finansowaniu wojny.
Środki na kontach bankowych
Równocześnie rośnie debata na temat finansowania pomocy dla Ukrainy. Komisja Europejska chce udostępnić dodatkową pożyczkę w wysokości 45 miliardów euro do 2027 roku, ponad wcześniejsze zobowiązania. Grupa siedemdziesięciu europosłów ponownie apeluje o wykorzystanie około 210 miliardów euro zamrożonych rosyjskich środków, które w dużej części znajdują się w belgijskiej instytucji finansowej Euroclear.
Politycy UE chcą, by te pieniądze były dostępne na długoterminowe wsparcie i odbudowę Ukrainy, bez dodatkowych obciążeń finansowych dla krajów UE. Belgia jak dotąd sprzeciwia się uwolnieniu tych rosyjskich środków bankowych, obawiając się rosyjskich roszczeń prawnych.