Hiszpania planuje zaproponować pozostałym krajom UE utworzenie funduszu wsparcia koronawirusowego o wartości 1,5 biliona euro. Szczególnie we Włoszech i Hiszpanii mowa jest o kwotach z funduszu odbudowy UE przekraczających jeden bilion euro. Te środki mogą być wykorzystane zarówno na krótkoterminowe koszty medyczne, jak i na odbudowę gospodarczą po pandemii koronawirusa.
Hiszpański premier Pedro Sánchez przedstawi tę propozycję podczas dzisiejszego nadzwyczajnego szczytu UE. Fundusz koronawirusowy miałby zostać zasilony wpływami z nowych „wieczystych” obligacji państwowych. Są to obligacje bez określonego terminu wykupu, za które państwa muszą płacić jedynie roczne odsetki. W takim wypadku powstałby fundusz odbudowy UE finansowany z pożyczek emitowanych przez Komisję Europejską, z jej budżetem jako zabezpieczeniem. To rozwiązanie byłoby porównywalne z unijnym systemem zabezpieczenia na wypadek bezrobocia, czyli tzw. funduszem Junckera.
Środki uzyskane z tego funduszu odbudowy po koronawirusie miałyby być traktowane jako dotacje, a nie zadłużenie. Nowe wieczyste obligacje państwowe mogłyby zastąpić euroobligacje wcześniej odrzucone przez Niemcy i Holandię.
Czwarty wirtualny szczyt UE w czwartek prawdopodobnie nie podejmie jeszcze ostatecznej decyzji w sprawie funduszu odbudowy gospodarki. Przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel proponuje, aby Komisja Europejska najpierw dokładnie przeanalizowała potrzeby, a następnie przedstawiła propozycję rewizji wieloletniego budżetu UE.
Socjaldemokraci w Parlamencie Europejskim we wczorajszym piśmie do szefów rządów wezwali do podniesienia maksymalnego pułapu wydatków UE z 1,2 do 2,0 procent łącznego produktu krajowego brutto. Zwracają uwagę, że obecny kryzys będzie odczuwalny jeszcze przez wiele lat i nie da się go rozwiązać za pomocą obecnych budżetów.
Przewodniczący Rady Europejskiej Michel chce, aby fundusz powstał jak najszybciej, jednak ten nadzwyczajny szczyt nie przyniesie konkretnego, dopracowanego planu finansowego. Jeśli przywódcy zgodzą się na emisję tych unijnych obligacji długu, Komisja Europejska otrzyma zadanie, aby ponownie rozważyć wszystkie istniejące plany i gruntownie dostosować wieloletni budżet na lata 2021–2027.
Komisja przedstawi w przyszłym tygodniu zmodyfikowaną propozycję budżetu UE, co jest już potwierdzone. Michel apeluje do premierów i szefów państw o prowadzenie rozmów w "duchu jedności i solidarności". Ministrowie finansów kilka dni temu osiągnęli porozumienie dotyczące pakietu o wartości 540 miliardów euro mającego łagodzić skutki społeczno-ekonomiczne kryzysu. Michel prosi liderów o zatwierdzenie go, aby finansowa siatka bezpieczeństwa mogła działać od 1 czerwca.
Wczoraj Komisja ds. finansów i monetarna Parlamentu Europejskiego naciskała na szefów państw, by udostępnili więcej nowych środków na pakiet odbudowy. Uważają, że obecne propozycje składają się głównie z pożyczek, co spowoduje, że kraje najbardziej dotknięte koronawirusem będą miały jeszcze wyższe zadłużenie.