Liderzy Unii Europejskiej oraz sześciu krajów z Zachodnich Bałkanów spotkali się w piątek w Tivacie w Czarnogórze. Rozmowy koncentrowały się na przyszłości rozszerzenia UE oraz postępach państw kandydujących. Niektóre z krajów bałkańskich są na liście kandydatów już od dziesięciu lat.
Strategiczne
W ostatnim czasie wzrosło zainteresowanie rozszerzeniem. W UE dominuje przekonanie, że rozszerzenie to nie tylko decyzja polityczna, lecz coraz bardziej konieczność strategiczna. Dlatego poszukuje się możliwości przyspieszenia obecnego procesu akcesyjnego.
Rosja i Chiny
Jednym z ważnych powodów jest rosnące zaniepokojenie wpływami zagranicznymi w regionie. W dyskusjach często wskazuje się na wojowniczą rolę Rosji. UE chce zapobiec dalszemu wzrostowi wpływów Moskwy w krajach, które od lat dążą do członkostwa, takich jak m.in. Gruzja czy Serbia.
Promotion
Istotna jest także rosnąca obecność Chin. Europejskie plany współpracy gospodarczej i wsparcia finansowego mają pomóc wzmocnić więzi między państwami kandydującymi a UE.
Reformy
Jednocześnie europejscy liderzy podkreślają, że przyspieszenie akcesji nie oznacza rezygnacji z wymagań. Kraje pragnące przystąpić do UE muszą kontynuować reformy, przede wszystkim w zakresie wymiaru sprawiedliwości, zarządzania i walki z korupcją.
Obecny proces akcesyjny przez wielu jest postrzegany jako długotrwały. Dlatego rozważa się nowe formy etapowej, stopniowej integracji. Kandydaci mogliby wcześniej uzyskać dostęp do wybranych korzyści europejskiej współpracy, jeszcze przed pełnym członkostwem.
Czarnogóra i Albania
Czarnogóra uchodzi za jednego z najbardziej zaawansowanych kandydatów. Poza dyskusją o rozszerzeniu, pojawiły się też obawy dotyczące trwających napięć między Serbią a Czarnogórą. Albania jest również wymieniana jako kraj, który w ostatnim czasie poczynił postępy w procesie akcesyjnym.
Kwestia ewentualnego przyspieszonego przyjęcia Ukrainy i Mołdawii jest oddzielna od regionu bałkańskiego. O tych dwóch krajach może paść decyzja podczas posiedzenia ministrów spraw zagranicznych 15 czerwca.