Von der Leyen przemawiała w poniedziałek po południu na dorocznej konferencji ambasadorów UE w Brukseli, podkreślając konieczność zmiany w polityce zagranicznej UE. Zaznaczyła, że obecna sytuacja geopolityczna wymaga rewizji istniejących instytucji i procedur decyzyjnych.
Von der Leyen zastanawiała się, czy polityczna zależność od konsensusu i kompromisu pomaga, czy przeszkadza UE w podejmowaniu decyzji. Krytycy UE od dawna twierdzą, że wymagana jednomyślność w wielu kwestiach utrudnia podejmowanie decyzji. Jako przykład podała problem opóźnień, ilustrowany zablokowaniem przez Węgry i Słowację pożyczki w wysokości 90 mld euro dla Ukrainy.
Arena światowa
Stwierdziła, że UE musi się zastanowić, czy jej systemy nadal są skuteczne w dzisiejszym świecie oraz że potrzebne są radykalne zmiany, aby wzmocnić pozycję UE jako geopolitycznego gracza. Jej apel o refleksję wynika m.in. z rosnącej liczby konfliktów i wojen, takich jak te na Ukrainie i na Bliskim Wschodzie.
Von der Leyen wyprzedziła tym samym szczyt UE głów państw i rządów, który odbędzie się za półtora tygodnia. Podkreśliła, że UE nie może się już wycofywać z globalnych wyzwań.
Kaja Kallas, szefowa unijnej dyplomacji, poparła to przesłanie i opowiedziała się za przyspieszonym rozszerzeniem UE, zwłaszcza o nowe państwa członkowskie takie jak Ukraina i Czarnogóra. Kallas uważa rozszerzenie za kluczowe w przeciwdziałaniu wpływom Rosji.
Decyzyjność
Apel von der Leyen jest przez krytyków postrzegany jako próba przewodniczącej Komisji uzyskania większego wpływu na międzynarodową pozycję UE. W szczególności jest to domena komisarz ds. zagranicznych Kallas. Również kwestie pomocy dla Ukrainy są głównie kompetencją innych komisarzy.
W obliczu obecnych konfliktów militarnych i gospodarczych von der Leyen argumentowała, że UE teraz bardziej niż kiedykolwiek musi bronić swoich wartości i interesów. Sugerowała także, że należy wzmocnić zdolności obronne, aby skutecznie reagować na zagrożenia zewnętrzne. Sprawy obronne w państwach UE należą przede wszystkim do ministrów obrony (NATO) 27 krajów członkowskich.
Konsekwencje
Niedawna eskalacja wojny na Bliskim Wschodzie przyczyniła się m.in. do wzrostu cen energii, co bezpośrednio wpływa na obywateli i gospodarkę Europy. Von der Leyen mówiła o konieczności zapewnienia europejskich dostaw energii oraz łagodzenia skutków niestabilności w regionie.
Na koniec von der Leyen ostrzegła, że era jednolitego systemu zasad się skończyła. UE musi dostosować swoje strategie do złożonej rzeczywistości współczesnej geopolityki, aby pozostać istotną i operatywną. W tym tygodniu toczy debaty na ten temat ze politykami UE w Parlamencie Europejskim w Strasburgu.
