EVP, S&D, Renew ve Yeşiller fraksiyonları ortak bir mektup kaleme alarak Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’e gönderdiler. Bu mektupta, 2028-2034 AB çok yıllı bütçe taslağında kapsamlı bir değişiklik talep ediyorlar; aksi takdirde Kasım veya Aralık ayındaki genel kurulda öneriyi engelleyeceklerini belirttiler.
Karşı çıkışlarının merkezinde, mevcut Avrupa sübvansiyon fonlarının Ulusal ve Bölgesel Ortaklık Planları (ulusal zarflar) altında birleştirilmesi planı yer alıyor. Bu, her AB ülkesi için kırsal kalkınma, bölgesel uyum, tarım + balıkçılık ve sosyal politika için AB sübvansiyonlarının toplandığı büyük bir ulusal fon anlamına gelir.
Komisyon ve Parlamento, 12 Kasım’a kadar bir uzlaşma sağlamak zorunda. O gün milletvekillerinin, talepleri karşılanmadığı takdirde yedi yıllık bütçenin bir bölümünü resmen reddedecek bir karar tasarısı kabul etmesi bekleniyor.
Avrupa Komisyonu, daha fazla Avrupa Savunma sanayii yatırımı ile Avrupa ekonomisinin modernizasyonu ve genişlemesi için finansman sağlamak amacıyla önemli bir yön değişikliği açıkladı. Brüksel, ABD ve Çin'den bağımsız daha güçlü durmayı hedefliyor.
Önerilen toplam AB çok yıllı bütçesi yaklaşık 2 trilyon avro olup – mevcut bütçeye göre yaklaşık 700 milyar avro daha fazla. Ancak artışa rağmen, özellikle kırsal kalkınma politikasında keskin tasarruflar yapılmakta; tarım bütçesi 387 milyar avrodan 295,7 milyar avroya düşüyor.
Bu planlarda kırsal kalkınma fonu bölgesel uyum fonu ile birleştirilmekte ve bu durumda Avrupa Parlamentosu yerine ulusal hükümetler söz sahibi olacak.
Özellikle çiftçi örgütleri, bu durumun ulusal hükümetlere tarım fonları üzerinde daha fazla kontrol imkânı sağlayarak Avrupa tarım politikasını parçalayabileceği ve farklı ülkelerdeki çiftçilerin eşitsiz koşullarda çalışmaya zorlanabileceği endişesini taşıyor. Mektupta bu yeniden ulusallaştırmanın Avrupa tarım piyasasında eşit rekabet ortamı için tehlike oluşturduğu belirtiliyor.
Dört orta fraksiyon, Ortak Tarım Politikası'nın (OTP) kendi bütçesi ve belirgin Avrupa kurallarıyla bağımsız bir politika alanı olarak kalmasını talep ediyor. Ancak Brüksel’in, tarım fonlarının yeniden düzenlenmesinden tamamen vazgeçip vazgeçmeyeceği şüpheli; zira çoğu AB ülkesinin MFK çok yıllı bütçe önerisindeki yeniden dağılımı kabul ettiği açıkça görülüyor.
Toplamda Avrupa Parlamentosundaki 720 sandalye içinde 454’ünü elinde bulunduran dört fraksiyon, ayrıca demokratik açık uyarısında bulunuyor. Onlara göre Avrupa Parlamentosu, ulusal planların onaylanması ve tarım fonlarının yeniden dağıtımıyla ilgili kararlarda devre dışı bırakılıyor.
Toplantı teknik açıdan çatışma henüz kısmen perde arkasında sürse de, önümüzdeki hafta Strasburg’daki dört 'iktidar' fraksiyon nihai görüşlerini açıklayabilir. Öneriyi engelleme tehdidiyle koalisyon fraksiyonları Avrupa Komisyonu üzerinde büyük baskı kuruyor.
Bütçe Komiseri Piotr Serafin, Komisyonun ‘‘bu yasal olarak mümkün olduğu sürece’’ uzlaşmaya açık olduğunu ima etti. Bu, AB ülkelerinin hükümet düzeyinde tarım fonlarının savunma sanayine kaydırılmasına zaten onay vermiş olmalarına dayanıyor. Ayrıca birçok bakan, Bölgesel Uyum milyarlarının kendi denetimleri altında daha fazla kontrol altına alınmasını olumlu bir gelişme olarak görüyor.