Avrupa Sayıştayı (ERK), Ukrayna'nın, AB'nin destek ve sübvansiyonlarına rağmen hâlâ yaygın yolsuzlukla mücadele ettiğini belirtiyor. AB, son yıllarda yargı sistemini geliştirmeye çalıştı fakat denetçilerin görüşüne göre beklenen sonuçlar elde edilemedi.
Avrupa Birliği, Ukrayna'nın reform ajandasına yirmi yılı aşkın süredir destek veriyor. Ülkede yaygın yolsuzluk ve devletin rehin alınması hala geniş çapta görülüyor; bu durum sadece rekabeti ve büyümeyi engellemekle kalmayıp aynı zamanda demokratik sürece zarar veriyor.
AB, uzun süredir Ukrayna'daki oligarklar, yüksek rütbeli yetkililer, siyasetçiler, yargı organları ve kamu şirketleri arasındaki bağlantıların farkında. Denetçiler, AB’nin yaygın yolsuzlukla mücadele için gerçek bir strateji geliştirmediğini vurguluyor. Yasadışı para akışları ve kara para aklama yalnızca sınırlı ölçüde ele alınıyor.
Birçok durumda AB desteklerine koşullar getirilmiş olsa da, bu koşullar genellikle çok geniş yorumlanarak fazla olumlu değerlendirmelere yol açmış. Denetçiler, vize muafiyeti sistemini bu duruma örnek gösteriyor. Bu sistemin işleyişi yeniden değerlendirilmemiş; oysa AB desteği için gerekli üç koşuldan ikisi yerine getirilmemişti.
Öte yandan, Ukrayna’daki birçok işletmenin yolsuz tekel veya oligopoller olması sebebiyle denetçiler, AB’nin serbest ve adil rekabetin önündeki engelleri kaldırma konusunda daha doğrudan harekete geçmesi gerektiğini belirtiyor. “Ukrayna’nın oligarkların gücüne karşı odaklanmış ve etkili bir stratejiye ihtiyacı var ve devletin rehin alınmasını azaltması gerekiyor.
AB, şimdiye kadar olduğundan çok daha önemli bir rol oynayabilir,” diyor rapordan sorumlu Avrupa Sayıştayı üyesi Juhan Parts.
Yine de kapasite geliştirme projeleri, Ukrayna anayasasının yeniden şekillendirilmesi ve çok sayıda yasanın hazırlanmasında yardımcı oldu. Denetçiler, bunun yeni bir Yüksek Yargı Mahkemesi'nin kurulmasını da desteklediğini kabul ediyor. Ancak bu sonuçlar, yasaları atlatmak ve reformları zayıflatmak için yapılan sayısız girişim nedeniyle sürekli tehdit altında.
Yüksek düzey yolsuzluk davalarının soruşturulması, kovuşturulması ve yargılanması sistemi oldukça kırılgan. Yolsuzlukla Mücadele Yüksek Mahkemesi umut verici sonuçlar vermeye başlasa da, etkinliği, bağımsızlığı ve sürdürülebilirliği düzenli olarak sorgulanıyor.
Ukrayna, AB Doğu Ortaklığına dahil ve Avrupa Komşuluk Fonu'ndan destek alıyor. Avrupa Komisyonu, 2014 yılından bu yana makro finansal yardım için yaklaşık 5,6 milyar avro ve yardım programları için 2,2 milyar avro ayırdı. Komisyon, Avrupa Yatırım Bankası'ndan 4,4 milyar avro krediye de teminat sağlıyor. AB, Ukrayna’nın en büyük bağışçısı konumunda.