Avrupa Komisyonu, dokuz AB ülkesine yaptığı açık bir tavsiye ile 2015’te başlayan göç krizi sonrası giderek yaygınlaşan bu uygulamaya son vermek istiyor.
Almanya, Fransa, Hollanda, Avusturya, Danimarka, İtalya, Slovenya, İsveç ve Norveç, Schengen bölgesi içinde serbest insan dolaşımının en temel ilkelerden biri olduğu yerde, son yıllarda yeniden sınır kontrolleri uygulamaya koydu.
Sadece geçici
AB kurallarına göre, ülkeler kamu düzeni veya iç güvenlik açısından ciddi bir tehdit varsa geçici sınır kontrolleri uygulayabilir. Bu tedbir bir istisna olarak düşünülmüş olup düzenli olarak gerekçelendirilmelidir. Ancak uygulamada bazı ülkeler yıllarca bu kontrolleri uzatarak, geçici kontrollerin kalıcı hâle gelmesine neden oldu.
Promotion
Brüksel, artık bunun için yeterli gerekçenin kalmadığını düşünüyor. Komisyon, çok yakında yeni Avrupa sığınma ve göç paktının tam olarak yürürlüğe gireceğine işaret ediyor. Bu, Avrupa Birliği’nin dış sınırlarının daha sıkı korunmasını ve AB ülkeleri arasında göç akışlarının yönetiminde daha iyi iş birliği sağlanmasını hedefliyor. Ayrıca, Komisyona göre yıl içinde dış sınırlarda yasa dışı geçiş sayısı da büyük ölçüde azaldı.
Farklı yollar da mümkün
Brüksel’e göre artık daha iyi alternatifler de mevcut. Üye ülkeler, Avrupa içinde serbest insan hareketini daha az kısıtlayan hedefli polis kontrolleri, kimlik tespiti için mobil teknolojiler ve diğer gözetim yöntemlerini kullanabilir. Acil durumlarda ise geçici kontrollerin uygulanması mümkün olmaya devam ediyor.
Komisyon, mevcut sınır kontrollerinin sadece sınırlı etkisi olmakla kalmayıp, sınır bölgelerinde yaşayanlar için olumsuz sonuçlar doğurduğunu vurguluyor. İş, eğitim veya alışveriş için her gün sınırı geçen insanlar gecikmeler ve uzun kuyruklarla karşılaşıyor. Son yıllarda çeşitli sınır bölgelerinde artan rahatsızlık ve ekonomik zararlar yaşandı.
Sınırlı etki
Hollanda özelinde yapılan araştırmalar sınır kontrollerinin göç baskısını azaltmadaki katkısının çok sınırlı olduğunu gösteriyor. Hollanda hükümeti halihazırdaki kontrolleri eylül 2026 sonrasında sona erdirmeyi duyurmuştu. Brüksel bunu doğru yöne atılmış bir adım olarak değerlendiriyor.
Hukuken de sınır kontrollerinin sürekli uzatılması zor durumda. Avrupa mahkemeleri daha önce ülkelerin aynı gerekçelerle geçici önlemleri sonsuza dek uzatamayacağına hükmetti. Komisyona göre yeni Avrupa göç kurallarının yürürlüğe girmesiyle uzun süreli iç sınır denetimi ihtiyacı iyice azaldı.