Avrupa Birliği, aday ülkeleri tam üyelikten önce daha fazla entegre etmek istiyor. Aynı zamanda Brüksel, daha büyük bir AB'nin ulusal veto hakları nedeniyle yönetilmesinin zorlaşmasını engelleyecek değişiklikler hazırlıyor.
Bu durumda mevcut iki ekstrem nokta olan üyelik ve aday üyelik arasında fiilen yeni bir kategori ortaya çıkıyor. Von der Leyen'in Kanada için duyurduğu 'ilişkili üyelik'in bu yeni ülke kategorisinde ne anlama geldiği henüz net değil.
Hükümet liderleri 15-16 Ekim tarihlerinde Brüksel'de yeni ülkelerin ne kadar hızlı katılabileceğini ve bunun için hangi iç reformların gerekli olduğunu tartışacak. Böylece genişleme ve AB içerisindeki gelecekteki karar alma süreci önemli şekilde birbirine bağlanacak.
Promotion
İç Pazar
Avrupa Komisyonu üyelik sürecini hızlandırmak istiyor ancak mevcut koşulları kaldırmayacak. Adaylar reformları uygulamalı ve belirlenen şartları yerine getirmeli. Ancak bu süreçte, iç pazarın bölümlerine ve Avrupa programlarına aşamalı olarak daha erken erişimlerinden faydalanabilmeliler.
Karadağ, Arnavutluk, Ukrayna ve Moldova bu açıdan özel bir konuma sahip olacak. Bu dört aday ülke için ayrı yol haritaları hazırlanıyor. Bunlarda hangi reformların hâlâ gerekli olduğu ve müzakerelerin önemli bölümlerinin tamamlanması için tahmini zaman çizelgeleri daha açık hâle getirilecek.
Tıkanma
Aynı zamanda Brüksel, yeni üyelerin katıldıktan sonra önemli Avrupa kararlarını bloklamalarının nasıl önleneceğini araştırıyor; örneğin Macaristan'ın uzun yıllar yaptığı gibi. Bunun için yeni üyelerin bazı hakları anında tam olarak kullanamayacağı 'geçiş dönemleri' düşünülüyor. Mali destekler de anlaşmalara uyulmasına bağlı hale getirilebilir.
Oy Birliği
Bu tartışma, AB içindeki veto hakkıyla ilgili daha geniş bir tartışmayla bağlantılı. En az on mevcut AB ülkesi, özellikle dış politika kararlarında oy birliği ile karar alma uygulamasından daha sık vazgeçilmesini istiyor. Böylece bir hükümetin ortak kararları engellemesi önlenmiş olacak.
Tüm aday ülkeler şu aşamada aynı hızlandırılmış sürece tabi tutulmayacak. Planlar şu an için yalnızca Karadağ, Arnavutluk, Ukrayna ve Moldova'yı kapsamakta. AB üyeliğine talip olan diğer ülkeler bu aşamada bu gruba dahil değil. Arnavutluk üyelik müzakerelerini 2027 sonuna kadar tamamlamayı hedefliyor.