Oybirliği ilkesi, yeni üye devletlerin kabul edilmesi ve yıllık bütçelerin belirlenmesi (dolayısıyla tüm önemli mali konular) gibi durumlarda geçerlidir. Bu yüzden Orban, şu ana kadar Ukraynaya ek mali yardım sağlanmasını engelledi.
Avrupa Parlamentosu’ndaki en büyük Hristiyan Demokrat grup lideri Manfred Weber, geçen hafta Almanya’nın Der Spiegel dergisiyle yaptığı bir röportajda bu kuralın kaldırılması yönünde dilekçe verdi. Geçtiğimiz Pazartesi günü ise Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen da bu görüşe katıldı.
Yeni bir ivme
Avrupa Birliği, karar alma sürecinde muhtemel köklü bir değişimin eşiğinde bulunuyor. Brüksel liderlerine göre, Macaristan’daki son iktidar değişikliği, AB ülkelerinin veto hakkını sınırlandırmak için yeni bir ivme kazandırıyor.
Promotion
Özellikle Rusyaya yönelik yaptırımlar ve Ukrayna’ya verilen destek gibi hassas konularda Avrupa Birliği, Von der Leyen ve Weber’in belirttiği gibi tıkanıklık yaşadı. Veto hakkı, burada çeşitli gecikmeler ve engellemeler doğurdu.
Avrupa Komisyonu Başkanı’na göre, bu dönemden ders çıkarılması için şimdi tam zamanı. Bir üye devletin, diğerlerinin desteklediği kararları engelleyebildiği sürece AB’nin kırılgan kalacağını vurguladı.
Nitelikli çoğunluk
Bu nedenle, Von der Leyen kararların nitelikli çoğunlukla alınması yönünde çağrıda bulunuyor. Bu, AB ülkelerinin yaklaşık dörtte üçünün desteği anlamına gelir. Bu sistemde, yeterli genişlikte çoğunluk sağlandığı takdirde öneriler kabul edilebilir. Şu anda daha az kapsamlı kararlar için zaten uygulanıyor.
Macaristan’daki iktidar değişikliği Brüksel’de bu durumun aşılması için bir fırsat olarak görülüyor. Yeni hükümet farklı bir rotayı benimsemek istiyor gibi görünürken, reform tartışmalarını hızlandırmak için alan açılıyor.
Siyasi hassasiyet
Aynı zamanda önerilen değişiklik siyasi olarak hassas bir konu. Karar alma kurallarının değiştirilmesi üye devletlerin onayını gerektiriyor. Bazı ülkeler dış politikaları üzerindeki etkilerini kaybetmekten endişe ediyor.
Ayrıca, azınlıkta kalan ülkelerin kendileriyle aynı fikirde olmadıkları kararları kabul etmek zorunda bırakılma kaygısı bulunuyor. Bu durum tartışmayı karmaşık ve potansiyel olarak bölünmüş hale getiriyor.
Brexit sonrası bile değil
Yine de AB içinde mevcut sistemin her zaman işlemediği yönünde artan bir inanç var. Reform savunucuları, hızlı ve ortak hareket etmenin giderek daha önemli hale geldiği çalkantılı uluslararası ortamı işaret ediyor. Eleştirmenler ise bu ivmenin çabucak kaybolacağı kanaatinde ve AB’den Britanya’nın ayrılmasına atıfta bulunuyor. Brexit sonrası AB’nin işleyişine yönelik eleştiriler bile köklü değişikliklere yol açmadı.
Önümüzdeki dönemde AB ülkelerinin veto haklarını gerçekten bırakmaya istekli olup olmadığı görülecek. Macaristan’daki seçim sonuçları en azından bu tartışmayı yeniden hızlandırdı.