Hollanda görünüşe göre Amerika Birleşik Devletleri'nin baskısı altında Çin devletine ait bir şirkete yüksek teknoloji tedarik etmekten vazgeçti. ABD yönetimi 2018 ve 2019 yıllarında Hollandalı başbakan Mark Rutte üzerinde satışın engellenmesi için baskı uyguladı.
Hollandalı teknoloji firması ASML, 2017 yılında Çin'e yüksek teknolojiye sahip bir EUV çip makinesi tedarik etmeye karar verdikten sonra, Hollanda başlangıçta bir tedarik lisansı vermişti. Ancak bu prosedür açıklanmayan nedenlerle durduruldu.
2018 başında ABD satışını engellemeye çalıştı, fakat bunun sadece makinede yüzde 25 oranında Amerikan parçası varsa mümkün olduğu anlaşıldı. ASML’nin EUV makineleri bu eşiğe ulaşmıyor. Reuters haber ajansına göre ABD şu anda bu kuralları değiştirmeyi düşünüyor.
Promotion
ASML dünyadaki en önemli çip makinesi üreticilerinden biridir ve Samsung ile Intel gibi büyük müşterilere sahiptir. Ayrıca aşırı ultraviyole (EUV) makineleri üreten tek firmadır. Bu makineler, çip üretim sürecinde kullanılan çok gelişmiş cihazlardır. Önümüzdeki yıllarda bilgisayarlar ve telefonlar gibi ürünler için çip üretimini sürdürebilmek için bu makineler hayati öneme sahiptir.
Amerikan Savunma Bakanlığı yetkilileri bu konuyu Washington’daki Hollanda büyükelçiliğinde birçok kez görüşmüştür. Ayrıca ABD, dışişleri bakanı Pompeo ile görüşme sırasında iki defa kısa sürede Rutte üzerinde de doğrudan baskı kurdu. Bir ay sonra başbakan ikinci kez Başkan Trump ile bir araya geldi.
Kasımdı başında Japon iş gazetesi Nikkei ASML’nin Çinli üretici SMIC için olan siparişi beklemeye aldığını bildirdi. Gazeteye konuşan kaynaklar ASML’nin Amerikalıları kızdırmak istemediğini söyledi.
ASML, önceki lisansının süresi dolduğu için Hollanda Ekonomik İşler Bakanlığı’ndan bir ihracat izni beklediklerini doğruladı. Hollanda’da ihracat izinlerinin neden zaman sınırlı veya geçici olduğu ise açıklığa kavuşmadı.
Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa hükümetleri nezdinde Çinli haberleşme devi Huawei ile ekonomik işbirliği konusunda da kampanya yürütüyor. Bu kampanya, Pekin’in telefon ve internet ağına dinleme yapabilmesini sağlayacağı düşünülen Çin ekipmanlarının Avrupa’da satın alınmasının önüne geçmeyi amaçlıyor.
Avrupa Birliği içinde, AB ülkelerinin büyük ve pahalı teknolojileri birlikte geliştirmesi gerektiği yönünde giderek daha fazla ses çıkıyor. Ancak bu, aralarındaki fikir ayrılıkları ve rekabet nedeniyle yürüme noktasına gelmiyor. Bu durum, ABD’li Boeing’in rakibi Avrupa uçak üreticisi Airbus ile kısmen başarılmıştır.
Fakat pek çok sektör ve sanayi alanında Avrupa işbirliği zor ilerliyor. Sonuç olarak, Avrupa ülkeleri ihtiyaç duydukları pek çok ürünü dünya genelinden satın almaya devam etmek zorunda kalıyorlar.