Çoğu AB ülkesi, yeni ortak tarım politikası (OTP) kapsamında Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu'nun taleplerine biraz daha fazla karşılık vermeye hazır.
Çoğu Tarım ve Doğa Kaynakları bakanıyla yeşil mutabakat önlemlerine yönelik daha fazla tarım sübvansiyonu, çok büyük tarım işletmelerine verilen AB sübvansiyonlarının sınırlandırılması, 'sosyal (işçi) yasalarının' dahil edilmesi ve hayvan refahı için daha fazla tarımsal destek konularında görüşmek mümkün.
Geçtiğimiz pazartesi günü informal bir video toplantısında çoğu tarım bakanı, bu yaklaşımı Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu'na benimseyerek 30 Nisan Cuma günü Brüksel'de yapılacak üçlü taraf görüşmesinin başarılı olması için çaba gösterdi. Döner başkanlık yapan Portekiz daha önce nisan ayının ayrıntı çalışmaları için son şans olduğunu söylemişti çünkü 25-26 Mayıs tarihlerindeki süper triloğun sonunda anlaşmanın kesinleşmesi gerekiyor. Bu tarım zirvesi, yarıyıl Tarım Bakanları toplantısıyla örtüşüyor.
Bakanlar, tarımsal işletmelerde çevre ve iklim önlemleri için ayrılan tarım fonlarının oranını (%20 olan başlangıç oranını) 2023 ve 2034 için %22’ye, 2025 için de %25’e yükseltti. Böylece bakanlar, Almanya’da yapılan benzer bir tavize uyuyor. Çiftçilerin sadece çevre ve iklim şemalarının (eko-şemelerin) maliyetlerini karşılamakla kalmayıp, aynı zamanda bundan kazanç sağlamaları gerektiği gerekçesiyle bu artış yapıldı.
Ayrıca, tarım bakanları Avrupa Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu'nun uzun süredir tartışılan AB genelinde asgari ücretler, işçi hakları ve kayıt dışı çalışmayla mücadele üzerine olan 'sosyal standart' talebine de karşılık veriyorlar. Bu artık tarım sektöründe de ele alınacak.
Özellikle geçici (yabancı) mevsimlik işçiler bazı ülkelerde hala düşük ücretli veya sömürülebilir durumda. Şu anda ceza sistemi getirilmesi düşünülüyor. Portekizli Bakan Maria do Céu Antunes pazartesi günü “Bu konuda çözüme varacağız” dedi.
Bunun yanında, Cuma günü yapılacak triloğda, çok büyük tarım işletmelerine çok fazla Avrupa sübvansiyonunun akışının nasıl sonlandırılacağına dair bir uzlaşma sağlanması muhtemel görünüyor. Ülkeler üç seçenekten birini tercih edebilecek: maksimum üst sınır koymak (sadece büyükleri etkiler), yüzdesel indirime gitmek (herkesi etkiler) ya da yeniden dağıtım yapmak (küçüklere avantaj sağlar, kalanlar öder).
Bu kurallara uymayan ülkelere ödemeleri kesilebilir (yani ceza verilir). Bu zaten Çekya’da uygulanmakta. Orada en büyük tarım işletmesi (Agrofert) başbakan Babiš’a ait ve sadece birkaç düzine girişimci tarımsal AB sübvansiyonlarının üçte birini alıyor.
En az beş ülke (Yunanistan, Hırvatistan, Kıbrıs, Macaristan ve Romanya) şu anda önerilen tarım sübvansiyonlarının yeniden dağıtımına karşı çıkıyor çünkü – onların görüşüne göre – AB ülkeleri arasındaki mevcut 'eşitsiz dağılımlar' henüz düzeltilmedi.
Yakınlaşmalara rağmen, triloğun başarısız olmasına yol açabilecek hâlâ yeterince engel ve fikir ayrılıkları bulunuyor. Birçok konuda bazı ülkeler sert durabilir veya AB Komiserleri ya da Avrupa Parlamentosu kendi duruş ve vizyonlarından vazgeçmeyebilir. Sorun şu: Tamamen haklı oldukları görüşlerinde ısrar edecekler mi, yoksa yarı yarıya ya da daha azıyla yetinecekler mi?
Bunun gibi henüz sonuçlanmamış tartışmalı konular arasında kimyasal ilaçların azaltılması (%50 azalma hedefi 2030’da), gübre kullanımının azaltılması (%20 azalma 2030’da), biyolojik tarımın alanı (%25 hedefine neyin dahil olduğu – sadece tarla mı yoksa tüm tarımsal alan mı), su kenarındaki koruma bantlarının genişliği (kaç metre?), ve ürün rotasyonu oranı (tarla alanının %3, %4 ya da %5’i) yer alıyor.
Yeni ortak tarım politikasında, Avrupa düzeyindeki uygulama, kontrol ve denetimler kısmen AB ülkelerine geri devredilecek ve ülkeler sorumlulukları kendi eyaletlerine ve bölgelerine dağıtabilecek. Böylece Avrupa tarım politikası daha az standart ve zorlayıcı olacak, geçiş önlemleri ve ülke bazında istisnalar mümkün hâle gelecek.
Avrupa Komisyonu her ülkeyle kendi yaklaşımı ve AB sübvansiyon şartlarının uygulanması konusunda müzakere yapacak.