Avrupa kurumlarının liderleri ve İngiliz Başbakan Boris Johnson, Avrupa-Britanya ticaret anlaşması müzakerelerinin tıkanması üzerine Pazartesi günü bir zirve toplantısı yapacaklar.
Birleşik Krallık Başbakanı ve AB Konseyi Başkanı Charles Michel’in yanı sıra Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Parlamentosu Başkanı David Sassoli de video konferansta yer alacak.
Birleşik Krallık, Ocak ayı sonunda Avrupa Birliği’nden ayrılmıştı ancak bu yıl sonuna kadar bir geçiş dönemi altında gümrük birliği ve tek pazarda yer almaya devam ediyor. Londra ve Brüksel, önümüzdeki iki hafta içinde geçiş süresini uzatma kararı alabilir.
Johnson’ın muhafazakar hükümeti bugüne kadar bu seçeneği kabul etmedi ancak şimdi 29 Haziran – 31 Temmuz tarihleri arasında her hafta müzakere yapılacağını açıkladı. Yeni süreç, resmi müzakere turları ile daha küçük grup toplantılarının bir karışımını içeriyor.
Ancak görüşmeler bir çıkmaza girmiş durumda ve zamanında bir anlaşmaya varılması belirsizliğini koruyor. AB, defalarca geçiş süresinin uzatılmasına açık olduğunu belirtti ama İngilizler bunu her seferinde reddetti. Anlaşma olmaması durumunda ‘sert’ Brexit tehlikesi var. Bu da pratikte daha sıkı sınır kontrolleri ve daha yüksek ithalat vergileri anlamına geliyor.
Avrupa Parlamentosu geçen hafta yayımladığı bir kararda, Avrupa Birliği ile Birleşik Krallık arasındaki gelecekteki ilişkiler hakkındaki müzakerelerde AB’nin tutumuna desteğini yeniden ortaya koydu. Parlamento üyeleri bugüne kadar gerçek bir ilerleme sağlanamamasından ve aradaki büyük farklılıklardan dolayı üzüntü duyduklarını belirtti. İngiliz hükümetinin şu anki parçalı yaklaşımı konusunda uyarıda bulunup kapsamlı bir anlaşmanın her iki taraf için de yararlı olduğunu vurguladılar.
Metinde, Parlamento’nun gelecekte Birleşik Krallık ile yapılacak bir ticaret anlaşmasını onaylamasının, İngiliz hükümetinin çevre koruma, çalışma standartları ve devlet yardımları gibi alanlarda ortak kurallar ve normları içeren eşit şartlar zemini ile balıkçılık anlaşmasının kapatılması şartlarına uyum sağlamasına bağlı olduğu belirtildi.
Daha önce bu ay, en üst düzeyde görüşmelerin değerlendirmesinin yapılması kararlaştırılmıştı. Geçen Cuma, AB başmüzakerecisi Michel Barnier bir haftalık dördüncü müzakere turunun ardından “kayda değer bir ilerleme kaydedilmediğini” söyledi. İngiliz muhatabı ise ‘sınırlı” ilerleme olduğunu belirtti. Pazartesi günü dört liderin, görüş ayrılıklarını azaltmak için çaba göstermesi bekleniyor.
Avrupa Parlamentosu, bu hafta Brüksel’deki genel oturumda Brexit sürecini yeniden ele alacak. Komisyon Başkanı Von der Leyen’in Salı veya Çarşamba günü Johnson ile yaptığı görüşmeler hakkında rapor sunması bekleniyor.
Bir ilerleme kaydedilememesi durumunda Avrupa Parlamentosu, konuyu bloke edebilir. AB ile Birleşik Krallık arasında ileride yapılacak ticaret anlaşmasının çevre standartlarının altında kalması ve işçilerin haklarının yeterince korunmaması halinde Avrupa Parlamentosu milletvekillerinin veto uygulama tehdidinde bulunduğu, İngiliz gazetesi The Guardian’ın ulaştığı bir taslak kararda yer alıyor.