Hırvatistan, Avrupa Komisyonu'nun onayını alırsa pasaportsuz Schengen bölgesine katılabilir. 4,5 milyonluk Balkan ülkesi şu anda serbest dolaşımın olduğu ülkeler kulübüne üye olma şartlarının hepsini yerine getirmiş durumda. Ancak Avrupa Komisyonu'na göre Bulgaristan henüz gereklilikleri sağlamamış olup özel denetim altında kalmaya devam ediyor. Schengen üyeliğine karar vermek AB ülkelerinin yetkisinde olup, oybirliği gerektirmektedir.
28 AB ülkesinden Romanya, Bulgaristan, Hırvatistan, Kıbrıs, İrlanda ve Birleşik Krallık henüz Schengen bölgesine üye değil. AB dışındaki Norveç, İzlanda, İsviçre ve Lihtenştayn ise bölgeye dahildir.
Altı yıl önce AB'ye katılan Hırvatistan, dış sınırlarını başarılı bir şekilde yönetiyor; bu nedenle Komisyona göre Schengen bölgesine katılabilir. Schengen anlaşması, insanların prensip olarak sınırda kontrol edilmemesini sağlar. Anlaşma 1985'te Lüksemburg'un Schengen kasabasında Almanya, Fransa ve üç Benelüks ülkesi tarafından imzalanmıştır.
Romanya ise geçen yıl yargı reformları ve yolsuzlukla mücadelede herhangi ilerleme sağlamadı. Bu yüzden ülke özel denetim altında kalmaya devam ediyor. Hollanda, uzun süredir Romanya'nın pasaportsuz bölgeye katılımına karşı çıkan AB ülkeleri arasında yer alıyor. Hollanda, Romanya hükümetindeki yolsuzluk ve kayırmacılıkla ilgili açıkça eleştirilerde bulunuyor.
Geçen yıl Başkan Yardımcısı Frans Timmermans, durumu “üzücü” olarak nitelendirerek Romanya'yı sert bir şekilde eleştirmişti. Şimdi ise AB'nin yürütme organı, hükümetin Haziran ayında iyileştirmeler yapma sözü vermesine rağmen Bükreş'in önerileri yerine getirmemesini “mecburen üzücü” olarak değerlendiriyor.
Özel denetimden çıkmak isteyen Bükreş'in bir dizi (ceza) yasasını askıya alması ve Savcılık ile yolsuzlukla mücadele birimindeki atamaları geri alması gerekiyor.
Öte yandan Bulgaristan, tavsiyeleri uyguladı ve yargı reformları ile organize suçla mücadelede adımlar attı. Bu nedenle Bulgaristan denetim programından çıkma şansına sahip. Komisyon, Bulgaristan'ın bu programdan çıkıp çıkamayacağına karar vermeden önce üye ülkeler ve Avrupa Parlamentosu ile istişarede bulunacak.