İlk adım olarak, katılan ülkelere geçici olarak sınırlı bir veto hakkı verilebilir. Hollanda, kısa süre önce Fransa, Almanya, Belçika ve Lüksemburg ile birlikte, yeni üyelerin şimdilik dış politika ve güvenlik politikası, AB bütçesi ve daha fazla genişleme konusunda oy kullanamayacakları veya veto hakkı kullanamayacakları önerisini sundu.
Bir baskı aracı olarak
Böylelikle, Polonya ve Macaristan gibi ülkelerin daha önce yaptığı gibi, iç siyasi konuları bir baskı aracı olarak veto kullanmasının önüne geçilmek isteniyor.
AB Genişlemeden Sorumlu Komiser Marta Kos, yeni ülkeler katıldığında Birliği yönetilebilir kılmak için Eylül ayında öneriler sunacak. AB ülkelerinin Dışişleri Bakanları 15 Ekim'de genişleme ve yeni katılım kurallarını görüşecek ve devlet başkanları ile hükümet liderlerinin Aralık ayında düzenlenecek özel bir sonbahar zirvesinde karar vermesi amaçlanıyor.
Promotion
Hollanda ayrıca genişlemenin karar almayı zorlaştırmasının da önüne geçmek istiyor. Dışişleri Bakanı Tom Berendsen (CDA), veto sisteminin değiştirilmesi ya da kaldırılması ve nitelikli çoğunlukla karar alınması yönünde çağrıda bulunuyor. Ona göre, Rusya'nın batıya doğru başlattığı saldırgan savaş, Ukrayna ve Moldova'nın AB'nin parçası olması gerektiğini açıkça gösteriyor ve diğer aday ülkeler (Karadağ gibi) yıllarca hazırlık yaptıktan sonra neredeyse tüm kabul kriterlerini karşılıyor.
İki hız
Hem Kos hem de Berendsen, AB'de tüm ülkelerin tüm görevlere katılmasının gerekmediği 'parçalı paketler' ile çalışılabilmesi gerektiğini düşünüyor. Eleştirmenler ise bunun 'AB karar alma sürecinde iki hız' oluşmasına yol açabileceğinden endişe ediyor. Berendsen, Hollanda açısından bunun Avrupa çok yıllı bütçesi (MFK) üzerinde de sonuçları olması gerektiğini açıkça belirtti.
Aynı zamanda kademeli bir katılım biçimi üzerinde de düşünülüyor. Aday ülkeler, tek bir anda tam üye olmak ve tüm haklara hemen sahip olmak yerine, aşamalı olarak AB'ye daha yakın hale gelebilir. Bu kapsamda, Ukrayna tarımının henüz Avrupa ortak tarım politikasına dahil edilmemesi gibi uygulamalar düşünülebilir.
Daha sıkı AB kuralları, yeni üyelerin katıldıktan sonra Avrupa'nın demokratik ve hukukun üstünlüğü normlarını terk etmesini de engellemelidir. Hollanda, yeni üyeler anlaşmalara uymazsa AB sübvansiyonlarının gerekirse askıya alınabileceğini düşünüyor.
Güvenlik meselesi
Rusya'nın Ukrayna'ya savaş açması nedeniyle genişleme aynı zamanda açıkça bir güvenlik meselesi haline geldi. Berendsen, Ukrayna'nın gelecekteki AB üyeliğinin Avrupa güvenliği açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor. Hollanda hükümeti, Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ndeki geleceğini görüyor ancak Kiev'in bunun için özellikle hukuk devleti ve yolsuzlukla mücadele alanlarında kapsamlı bir reform programı uygulaması gerekiyor.
AB'nin genişlemesi ve reformu giderek tek bir süreç olarak ele alınıyor. Berendsen, Hollandalı gazetecilerle yaptığı görüşmede artık sorun bazı ülkelerin AB'ye hazır olup olmadığı değil, AB'nin bu ülkelere hazır olup olmadığı olduğunu söyledi. Ayrıca bazı reformların ve yeni çalışma şekillerinin 'aslında Brexit öncesinde' hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.