Avrupa Komisyonu'nun Nitrat Komitesi, bu hafta İrlanda'nın diğer AB ülkelerinden daha fazla gübreyi meralarında kullanma iznini devam ettirip ettirmeyeceğine karar verecek. Söz konusu muafiyet bu yılın sonunda sona eriyor, Hollanda ve Danimarka için ise muafiyet süresi önceden sona ermişti.
İrlanda hükümeti geçen ay AB Çevre Komiseri Jessika Roswell ile nitrat kirliliğine karşı ek ve daha sıkı önlemler konusunda geçici bir anlaşmaya vardı. Kısa süre önce artan su kirliliğine dair bir raporun yayımlanmasının ardından Dublin, çok daha geniş çapta (‘kaynak noktasına kadar’) yüzlerce ölçüm istasyonunda daha ağır nitrat kriterleri ve ölçümleri uygulamaya karar verdi.
İrlandalılar bununla bölgesel olarak tarımın su kirliliğini yeterince azaltıp azaltmadığını göstermek istiyor. Komiser Roswell, İrlanda'ya bunun için üç yıl daha ek süre verilmesini arzuluyor (muafiyet uzatması) ancak kararı Çarşamba günü Nitrat Komitesi uzmanlarına ve sonrasında diğer AB ülkelerinin onayına bırakıyor. Roswell’e göre İrlanda’da çok şey yapıldı ancak hukukî açıdan sağlam kararlara varmak için daha fazla çalışma gerekiyor.
Tarım kaynaklı besin maddeleri su kirliliğinin önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. İrlanda tarım örgütleri, Nitrat Komitesi'nin ulaşılması ve uygulanması mümkün olmayan koşullar dayatacağından endişe ediyor. Bu eğilim Hollanda ve Danimarka’da da görülüyor. Su kalitesi giderek daha belirleyici bir faktör haline geliyor: kanıtlanabilir iyileşme olmadan muafiyet verilmiyor.
Danimarka hâlihazırda bölgesel yönetimler, çevre kuruluşları ve tarım örgütleriyle birlikte su kirliliğine yönelik ulusal bir yaklaşım (‘üçlü taraflı’) üzerinde çalışıyor ve Brüksel bu konuda ortalamanın üzerinde bir ilgiyle durumu izliyor. Danimarka, nitrat kirliliğiyle mücadelede çiftçiler için yeni kotalar ve ekstra koruma altındaki doğal alanlar uygulamasını sıkılaştırıyor. Bu önlem, sudaki azot çıkışını daha da azaltmayı amaçlıyor.
Öte yandan Hollanda’da, hükümet, tarım sektörü ve çevre örgütleri arasındaki azot kirliliğinin azaltılıp azaltılmaması konusunda on beş yılı aşkın süredir bir tıkanıklık yaşanıyor. Mahkemeler bu konuda bağlayıcı kararlar verdi ancak birçok tarım örgütü, hayvan sayısının zorunlu olarak azaltılmasına katılmak istemiyor.
Hollanda’nın emekli başbakanı Dick Schoof, geçtiğimiz günlerde Brüksel’deki AB zirvesinde iki hafta içinde Hollanda tarımı için yeniden muafiyet verilmesini, karşılığında Avrupa-Mercosur serbest ticaret anlaşmasına onay verilmesini yineleyeceğini söyledi. Bu anlaşma için de önümüzdeki iki hafta içinde AB kurumlarında nihai kararlar alınacak. Avrupa Parlamentosu’nda önümüzdeki hafta, Avrupa çiftçileri için daha iyi bir zarar tazminatı sağlamak üzere bu anlaşmaya yeni koşullar eklenmeye çalışılacak.