Üç hafta içinde sona erecek olan istisna, bazı binlerce İrlandalı çiftçinin hektar başına diğer AB ülkelerine göre daha fazla gübre kullanmasına ve dolayısıyla daha fazla hayvan beslemesine olanak sağlıyor. İrlanda tarım kuruluşlarına göre uzatma, süt sektörünün sürdürülebilirliği için hayati önemde.
Yeni muafiyet daha sıkı koşullar getirecek ve bu koşullar AB Komisyonu tarafından bir uygulama kararıyla belirlenecek. Detaylar henüz açıklanmadı. Ancak 2028’den itibaren, azot kirliliğinin en yüksek olduğu nehir havzalarında İrlandalı çiftçilerin yapay gübre kullanımını %5 azaltmaları gerektiği biliniyor. Bahsi geçen bölgeler Barrow, Slaney, Nore ve Blackwater nehirlerinin çevresi.
Nehir çevresindeki tampon bölgeler de genişletiliyor. Bu alanlarda yapay gübre kullanımı tamamen yasak olacak. Tampon bölgeler, gübrelerin yüzey suyuna karışmasını engellemek üzere büyütülüyor. Ayrıca 2028’den itibaren hayvansal gübrelerin su kenarına daha uzak mesafelerde kullanılması gerekecek ve eğimli arazilerde daha katı kısıtlamalar uygulanacak.
İrlanda makamları ayrıca her yıl çiftliklerin en az %10'unda denetim yapacak. Bu denetimlerle koşullara uyulup uyulmadığı kontrol edilecek. İrlanda ayrıca, özellikle kirliliğin azalmasının en yavaş olduğu bölgelerde, Habitat Direktifi'nin daha iyi uygulanabildiğini kanıtlamak zorunda olacak.
Öte yandan İrlanda hükümeti, Nitrat Eylem Programı kapsamındaki diğer önlemlerin de önümüzdeki yıllarda daha sıkı hale geleceğini duyurdu. Bu durum, birçok İrlandalı çiftçinin işletme yapısında köklü değişikliklere hazırlanmaları gerektiği anlamına geliyor.
Sektör kuruluşları, muafiyetin kaybedilmesinin süt sektörünün önemli bir kısmı için yıkıcı olabileceği konusunda uyarıyor. Ayrıca, Brüksel’in ek şartların tüm detaylarını henüz açıklamadığını belirtiyorlar. Daha sıkı talepler nedeniyle her sekiz süt çiftliğinden birinin kapanabileceğinden endişe ediliyor.
Diğer yandan karşıtlar, İrlanda’daki su kalitesinin yıllardır kötüleştiğine işaret ederek, çevreye daha fazla zarar gelmemesi için daha sıkı kuralların gerekli olduğunu savunuyor.