AB'de Avrupa ortak tarım politikasında köklü bir değişiklik üzerinde anlaşmaya varıldı. Bundan böyle tarımsal üretim, her AB ülkesinin kendi koşullarına çok daha fazla uyarlanacak. Ancak bunun için çok daha fazla çevre ve iklim iyileştirmesi yapılması gerekiyor.
Ulusal hükümetler artık Avrupa Komisyonu'nun onayına ihtiyaç duyan “ulusal stratejik planlar” hazırlamak zorunda. Bu planlarda her ülke, AB'nin Green Deal ve İklim Anlaşması hedeflerini nasıl uygulamaya koymayı düşündüğünü belirtmeli. Komisyon ise performanslarını ve AB kurallarına uyumlarını denetleyecek.
Böylece Avrupa Komisyonu, ülkeler bazında biyolojik çeşitlilik, gıda güvenliği, hayvan refahı, hava kirliliği ve toprak kirliliği gibi konularda daha iyi bir görünürlük, denetim ve “ortak yönetim” elde edecek. Avrupa Komisyonu, ulusal stratejik planları değerlendirirken bu planların çiftlikten sofraya stratejisine katkıda bulunup bulunmadığını da kontrol edecek.
Uzun süredir var olan ortak tarım politikası (OTP) tarifeli sübvansiyonlar, %25 oranında genel gelir desteğinden (hektar başına) çeşitli tarımsal çevre dostu uygulamalara yönelik hedeflenmiş “yeşil” sübvansiyonlara dönüştürülecek. 27 Tarım Bakanının talebi üzerine 2023 ve 2024 yıllarını kapsayan iki yıllık bir “uyum dönemi” uygulanacak ve kullanılmayan “çevre primleri” yine de çiftçilere sunulmaya devam edecek.
Ayrıca önümüzdeki yıllarda tarımsal desteğin yoğun tarım ve tarımsal sanayiden küçük ve orta ölçekli çiftçilere kaydırılması planlanıyor. Bu nedenle tüm ulusal tarım sübvansiyonlarının %10’u genç çiftçiler ve küçük aile işletmeleri için ayrılacak.
Brüksel'deki triloji müzakerelerinin organizasyonu, Mayıs ayında başarısız olan önceki görüşmeler sonrası değiştirildi. 27 AB tarım bakanı, bu kez triloji ile eş zamanlı olmadan ve ancak gelecek Pazartesi günü Lüksemburg'da toplanacak. Sonuçları ancak sonradan onaylayıp reddedebilecekler, detaylara kendileri müdahale edemeyecekler.
Avrupa Parlamentosu üyesi Annie Schreijer-Pierik (CDA) "Nihayet bir OTP anlaşması olduğu için mutluyum" dedi. Ona göre Lahey'deki tarım bakanlığı ve iller, yeterince erişilebilir ekolojik programlar hazırlamak ve ardından bu programları çiftçiler için ulusal performans primleriyle finansal olarak daha cazip hale getirmek konusunda büyük bir sorumluluğa sahip.
Hollandalı Avrupa Parlamento Üyesi Jan Huitema (VVD, Renew Europe) bu anlaşmayı modern bir tarım politikası için önemli bir adım olarak nitelendirdi. Huitema, "Çiftçilere yukarıdan nasıl çevreci olunacağı dikte edilen mevcut politika etkili olmadı. Çevreye verilen para, çiftçi ve bahçıvanın çevreci performanslarıyla doğrudan bağlanmalı. Performans ne kadar yüksekse ödeme de o kadar yüksek olmalı" dedi.
Greenpeace ve Greta Thunberg gibi iklim gençleri de dahil olmak üzere çevre örgütleri ve Yeşiller, sunulan OTP uzlaşmasını çok yetersiz ve kabul edilemez buluyor. Tarımın kimyasal ot öldürücüler ve büyüme teşvik ediciler kullanmayı bırakması gerektiğini savunuyorlar. Anlaşma şu haliyle kabul görmeyecek, dedi Yeşiller milletvekili yardımcısı Bas Eickhout. Kendisinin bu durumu 'greenwashing' (yeşil yıkama) olarak nitelendirdiği uygulamaya karşı AB çapında bir kampanya başlatacağını duyurdu.
“2019'da Avrupalı seçmenler iklim dostu, yeşil bir değişimi destekledi. Ursula von der Leyen ve komiserleri de o zaman Avrupa Yeşil Mutabakatı hakkında büyük sözler verdi. Ama şimdi tamamen güncelliğini yitirmiş bir Avrupa tarım politikasına onay veriyorlar.
AB hâlâ sanayi ölçeğinde yoğun hayvancılığı destekliyor. Çiftçileri hala sentetik pestisit kullanmaya teşvik edecek. Çok uluslu şirketlerin ve büyük toprak sahiplerinin cebini doldururken, küçük çiftçiler ve çiftçi aileleri kenara itilecek” dedi Yeşiller milletvekili.