AB'nin en yüksek ikinci mahkemesi, bu mesajların 2021’de Covid-19 aşılarının satın alınmasına dair müzakerelerle ilgili önemli bilgiler içerdiğini tespit etti. Mahkeme, bu tür iletişimlerin şeffaflık kuralları kapsamına girdiğini vurguladı.
Karar, The New York Times'ın mesajların kamuya açıklanması için yaptığı şikayetin ardından geldi. Mahkemeye göre Komisyon, gazetenin talebini haksız yere reddetmiş ve bu durum AB'nin açıklık yasalarına aykırı olmuştu.
Avrupa Komisyonu, sms mesajlarının otomatik olarak belge olarak kabul edilemeyeceği görüşünde ısrar etmişti. Mahkeme ise bunun yanlış olduğunu, bilgilerin paylaşıldığı biçimin resmi belge statüsünü belirlemediğini ifade etti.
Bu karar, aşı müzakerelerindeki rolü nedeniyle uzun süredir eleştirilen Komisyon Başkanı Von der Leyen için ciddi bir darbe olarak değerlendiriliyor. Birçok kaynak bu davayı, onun liderliği ve şeffaflığı açısından önemli bir sınav olarak tanımlıyor.
Karara rağmen Komisyon, ilk resmi açıklamasında doğru davrandıklarını savunmaya devam ediyor. Açıklamada, dosyanın titizlikle ele alındığı ve ilerleyen adımların değerlendirildiği belirtildi.
Davayla, AB kurumlarının sms ve uygulamalar gibi modern iletişim biçimleriyle nasıl başa çıkacağına ilişkin etkiler olabilir. Karar, bu tür iletişimlerin de önemli bilgi içeriyorsa şeffaflık kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini netleştiriyor.
Brüksel’in karara itiraz edip etmeyeceği henüz belirsizliğini koruyor. Her durumda, bu karar kurumları belge erişimi süreçlerini yeniden gözden geçirmeye zorluyor. Gözlemciler, kararı Avrupa karar alma süreçlerinde daha fazla şeffaflık için bir zafer olarak görüyor.
Hollandalı Avrupa Parlamentosu Üyesi Raquel García Hermida-van der Walle (Renew/D66), AB Mahkemesi’nin kararını “tamamen anlayışla karşılanabilir” olarak nitelendiriyor. Avrupa liberalleri adına, belgelerin erişimini düzenleyen Avrupa yasası Eurowob’un yakında yapılacak değişikliğiyle ilgili müzakerelere katılacak. Partisi yıllardır Avrupa Komisyonu’nun çalışmalarını daha açık ve kontrol edilebilir hale getirmek için Brüksel’de çalışmalar yürütüyor.