Avrupa Birliği'nin otuz yıl içinde iklim nötrü olmasını istiyorsa köklü bir değişiklik yapılmalı. Tarım, sanayi, ulaşım ve enerji sektörlerinde kapsamlı önlemler alınması gerekiyor. Ayrıca, CO2 hava kirliliği, BM İklim Anlaşması'nda şimdiden kararlaştırılanlardan daha fazla azaltılmalı.
Bu dönüşüm en az 1000 milyar avroya mal olacak ve bu miktar Avrupa Yatırım Bankası (EIB) ile özel yatırımlar tarafından seferber edilmeli. Geçiş süreci kırılgan ülkeler ve vatandaşlar pahasına olmamalı. Bu yüzden önümüzdeki altı yıl içinde 100 milyar avro sübvansiyon sağlanacak.
Avrupa Komisyonu'nun Başkanı Ursula von der Leyen ve Başkan Yardımcısı Frans Timmermans tarafından Brüksel’de sunulan bu ‘Green Deal’in özü budur. Ancak şu anda üzerinde henüz bir anlaşmaya varıldığı açık değil. Aslında Avrupa ekonomisi ve sanayisinin büyük bir kısmı çeşitli yeni çevre düzenlemeleriyle karşı karşıya.
Avrupa liderleri bugün Brüksel’deki zirvede önerileri tartışacak. Şimdiden Polonya, Macaristan ve Çekya, 2050 itibarıyla iklim nötrlüğüne bağlı kalmayı reddediyorlar. Bu özellikle bu ülkelerdeki kömür endüstrisi ile ilgili. AB, tüm kömür madenlerini mümkün olan en kısa sürede kapatmak istiyor. Uluslararası çevre hareketi ise ilk tepkisinde Green Deal’i ‘yeterince yeşil’ bulmuyor.
Komisyon ilk yasa tekliflerini bahar aylarında sunmak istiyor. ‘İlk yüz gün içinde,’ diye belirtmişti Frans Timmermans. Planlar arasında yeniden ağaçlandırma ve konutların geniş çapta sürdürülebilir hale getirilmesi, temiz çelik üretimi ve tarımda kimyasal pestisitlerin yasaklanması yer alıyor.
Vatandaşlar ve şirketler için öneriler büyük sonuçlar doğuracak. Timmermans ve kabine şefi, eski PvdA lideri Diederik Samson, Avrupa genelinde kilometre bazlı ücretlendirme ve egzoz emisyonlarına yönelik daha sıkı kurallar getirilmesini savunuyorlar. Hollanda siyasetinde mesafe başına ücretlendirme hâlâ mümkün değilse, bunu doğrudan Brüksel üzerinden yaparız diye düşünüyor olabilirler...
Havayolu ve denizyolu taşımacılığı da dahil olmak üzere diğer ulaşım sektörleri fosil yakıtlar için vergi ödeyecek. Komisyon, karayolu taşımacılığının yüzde 75’inin demiryolu ve su yollarına kaydırılmasını hedefliyor. Ayrıca ‘kirli’ gemelerin kabul edilmediği ‘yeşil limanlar’ öneriliyor.
AB dışındaki ülkelerin kirletici şirketlerinden gelen ürünlere de ithalat vergisi getirilmeli. Gelecekteki serbest ticaret anlaşmalarına çevre ve iklimle ilgili maddeler eklenmesi planlanıyor; şu anda insanlar hakları gibi konular dahil. Timmermans ayrıca AB’de ekosistem ve biyolojik çeşitliliği korumaya yönelik önlemler almak istiyor.