Beş ülke, diğer AB ülkeleri için yol hazırlayıcı olarak kabul ediliyor; görüşmelere Avrupa Komisyonu’ndan bir gözlemci katılıyor. Beşler Grubu bu ay sonunda bir kez daha bir araya geliyor, bu sefer Münih'te.
İtalya
Geçen yıl Arnavutluk'ta kendi geri gönderme merkezini kuran İtalya, görüşmelerde dikkat çekici biçimde yok. İtalya aslında Avrupa kararlarının önünde hareket etmişti. Ancak İtalyan Başbakan Meloni’nin büyük üzüntüsüne rağmen, İtalya bu geri gönderme hapishanesini İtalyan mahkemelerinin kararları nedeniyle kullanmaya başlayamadı. Mahkemeler, reddedilen sığınmacıların zorla sınır dışı edilmesini yasaya aykırı ve insan hakları ihlali olarak nitelendirdi.
Almanya, Avusturya, Yunanistan, Danimarka ve Hollanda, böyle bir merkezin 2027 yılında faaliyete geçebileceğini düşünüyor. Planlar, yeni Avrupa göç kuralları sayesinde mümkün oldu. Avrupa Parlamentosu, göçmenlerin geri gönderilmesini hızlandırmak amacıyla Haziran ayında daha sert kuralları onayladı.
Promotion
Başka ülkelerle
Beş ülke ayrıca uluslararası kuruluşları da sürece dahil etmek istiyor. Danimarka, Uluslararası Göç Örgütü ve BM Mülteciler Yüksek Komiserliği ile görüşmeler yürüttüğünü bildirdi. UNHCR ise önerinin detaylarını henüz almadığını ve bu nedenle anlaşmaların içeriği hakkında yorum yapamayacağını belirtti.
Beşler Grubu ilerlemeye devam etmek istiyor. Ülkeler bu yıl göç planları hakkında birkaç kez görüşme yaptı ve eylül sonu Münih'te tekrar buluşacak. Danimarka, en geç 2027 sonunda göçmenleri AB dışındaki ortak bir geri gönderme kampına göndermeye hazır olmayı hedefliyor.
Endişeler
İnsan hakları örgütleri planlara güçlü itirazlarda bulunuyor. Göçmenlerin Avrupa dışındaki hapishane benzeri yerlerde tutulacağı, yeterli yasal koruma sağlayamayacağı veya uzun süre gözaltında kalacağı korkuluyor. Ayrıca göçmenlerin gönderildiği ülkelerde olası kovuşturma, kötü muamele ve temel hak ihlalleri konusunda da uyarılar yapılıyor.
Avrupa Konseyi de hukuki sonuçlar hakkında uyarılarda bulundu. Organizasyona göre, AB dışındaki geri gönderme merkezleri önemli riskler taşıyor. Göçmenlerin yasal yardım ve korumaya erişimi olmalı. Reddedilen sığınmacı AB toprakları dışında tutulduğunda bu sorumluluk ortadan kalkmıyor.
Sorumluluğun paylaşılması
Eleştirmenler ayrıca bu planı, Avrupa ülkelerinin göç politikalarının bazı kısımlarını daha yoksul ülkelere devretmeleri eğilimiyle ilişkilendiriyor. Afrika ve Avrupa aktivistleri, bunun sadece sınır güvenliği ve gözaltı uygulamalarını dış kaynak kullanımıyla yürütmek anlamına gelmediğini; aynı zamanda göçmenler ve mültecilerle ilgili sorumlulukların da aktarılması olduğunu söylüyor. Finansal veya diplomatik anlaşmalar yoluyla bu durumun kabulüne karşı çıkıyorlar.