Avrupa Enerji Bakanları Lüksemburg'da, Rusya'dan gaz ve LNG ithalatının en geç 1 Ocak 2028'de sona erdirilmesi konusunda mutabık kaldılar. Birlik, bu adımla enerji tedarikini Moskova'dan ayırmayı ve siyasi bağımlılık risklerini azaltmayı hedefliyor.
Plan, 1 Ocak 2026'dan itibaren (dokuz hafta içinde!) Rusya’dan yeni gaz tedarik sözleşmelerinin yapılamayacağını öngörüyor. Kısa vadeli sözleşmeler Haziran 2026'ya kadar sürebilecekken, uzun vadeli sözleşmeler en geç 2028 başında sona erecek.
Bu tedbir, yaptırım değil ticaret ve ithalat düzenlemesi olarak yasal hale getirildi. Böylece karar için oybirliği değil sadece nitelikli çoğunluk gerekiyordu. Bu sayede Macaristan ve Slovakya, itirazlarına rağmen kararı engelleyemedi.
Macaristan ve Slovakya, enerji güvenliği riskleri ve ekonomik zararlar konusunda uyardı. Her iki ülke Rus enerjisine yüksek derecede bağımlı. Macar hükümeti, doğrudan deniz limanlarına erişimin olmaması nedeniyle tedarikin tehlikeye gireceğini belirtti.
Uzun yıllar Rus gazına büyük ölçüde bağımlı olan Çekya ise Slovakya’ya alternatif tedarik konusunda yardıma hazır olduğunu açıkladı. Ticaret ve Sanayi Bakanı Lukáš Vlček, Prag’ın Bratislava resmi olarak talepte bulunursa gaz sağlamaya hazır olduğunu söyledi.
Vlček’e göre, gazın batı güzergahları üzerinden tedariki için yeterli teknik olanaklar mevcut. Slovakya ve Macaristan’ın, tıpkı Çekya gibi, altyapılarını uyarlamak ve alternatif tedarik kaynakları bulmak için yeterli zamana sahip olduklarını vurguladı.
Belçika, uzlaşma sağlanmasında kilit rol oynadı. Belçika’nın ısrarıyla, LNG terminallerinin Rus şirketlere hizmet vermesini yasaklayan bir hüküm çıkarıldı. Brüksel, Avrupa Adalet Divanı’nda hukuki risklerden endişe duyuyordu. Bu Belçika için önemliydi çünkü gaz şirketi Fluxys’in Zeebrugge limanı üzerinden Rus LNG tedariki için uzun vadeli sözleşmeleri bulunuyor.
Anlaşma Bakanlar Konseyi tarafından kabul edilmiş olsa da, metnin Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanması gerekiyor. Milletvekillerinin teklifi yakında kabul etmesi bekleniyor; böylece AB’nin Rus gazı ithalatına yönelik tam yasağı kesinleşmiş olacak.