2040 yılı için belirlenen ara hedef, 2050'de tam iklim nötrlüğüne ulaşmak için kritik bir adım olarak görülüyor. Hedefin seviyesi ve içeriği konusunda görüş ayrılıkları var. Çevre bakanları perşembe günü planları görüştü, ancak toplantı sonunda liderlerin gelecek ay nihai kararı verebileceğine dikkat çekildi.
Devlet başkanları ve hükümet liderleri 23 Ekim'de Brüksel'de dosyayı ele alacak. Ardından Danimarka'nın AB dönem başkanlığı çevre bakanlarının ek bir toplantısını düzenleyecek. Bölünme hassas bir zamanda yaşanıyor. Çünkü Avrupa, Birleşmiş Milletler'in yaklaşan iklim zirvesine zamanında güvenilir öneriler sunmak zorunda.
Anlaşma sağlanamazsa AB ülkeleri, AB'nin uluslararası iklim liderliği rolünü zayıflatma riskiyle karşı karşıya kalacak. Acil çözüm olarak şimdilik "geçici bir sinyal" üzerinde uzlaşıldı. Bu tür bir "bildiri" yol gösterici olacak ama bağlayıcı bir rakam içermeyecek, sadece hedef sayı sunacak. Bu, dışarıya netlik sağlarken içerde görüşmelerin devam edebilmesi için alan açacak.
Önemli bir tartışma konusu ise, AB dışındaki yatırımların azaltım olarak sayılıp sayılmayacağı. Destekleyenler, yabancı karbon kredilerini küresel emisyonların daha hızlı azaltılması ve yenilikçi projelerin desteklenmesi için bir fırsat olarak görüyor. Karşı olanlar ise bunun AB ülkelerini kendi emisyonlarını azaltma konusunda teşvikleri azaltacağından endişe ediyor.
İklim Komiseri Wopke Hoekstra, 2040 hedefinin 2050'ye doğru istikrarı korumak için gerekli olduğunu vurguluyor. Belirgin bir ara adım olmadan iklim nötrlüğü nihai hedefi bulanıklaşabilir. Aynı zamanda bazı ülkeler ekonomik etkiler ve enerji güvenliği değerlendirmesinin önemine dikkat çekiyor.
Macaristan, Slovakya, Çekya ve Malta gibi ülkeler aşırı iddialı bir metne karşı çıkıyor; Almanya ve Fransa gibi büyük ülkeler de temkinli davranıyor. Diğer tarafta ise hedefleri çok düşük tutmak istemeyen İspanya ve İsveç gibi ülkeler var. Şu anki AB dönem başkanlığı Danimarka, bu sonbahar içinde bir uzlaşmaya varmak istiyor.
Ortada kesin olan şu ki; 2040 hedefi etrafındaki tartışma önümüzdeki aylarda Avrupa siyasetini meşgul etmeye devam edecek. Sonuç, Avrupa'nın küresel iklim oyuncusu olarak güvenilirliği ve kıtanın önümüzdeki on yıllarda izleyeceği yön açısından belirleyici olacak.
Son zamanlarda birçok AB ülkesinde, AB'nin önümüzdeki yıllarda çok büyük mali yükümlülüklerle (sanayinin yeniden yapılandırılması, Avrupa Savunmasının oluşturulması vb.) karşı karşıya kalacağı, daha önce vaat edilen iklim ve çevre yatırımları ile teşviklerin ertelenmesi gerektiği yönünde sesler giderek artıyor.