2025 Saharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü, Belarus'tan Andrzej Poczobut ve Gürcistan'dan Mzia Amaghlobeli'ye verildi. Her ikisi de çalışmaları ve otoriter hükümetlere açık eleştirileri nedeniyle hapiste bulunuyor. Avrupa Parlamentosu, ağır baskılara rağmen konuşmaya devam etmeleri nedeniyle kararlılıklarını övdü.
Belarus'taki Polonya azınlığından gazeteci ve aktivist Poczobut, 2021’de Lukaşenko karşıtı kitlesel gösterileri haberleştirdikten sonra tutuklandı. İnsan hakları örgütlerine göre, ağır şartlarda bir ceza kolonisinde kalmakta ve yeterli tıbbi bakım alamamaktadır.
Gürcü gazeteci Mzia Amaghlobeli ise 2025’te hükümet karşıtı protestolara katıldığı için iki yıl hapis cezasına çarptırıldı. Avrupa Parlamentosu'na göre, bu mahkumiyet siyasi güdümlü olup, Gürcistan Rüyası iktidar partisinin bağımsız medya ve muhalefete yönelik daha geniş baskısının bir parçasıdır.
Promotion
Açıklama sırasında Parlamento Başkanı Roberta Metsola, iki gazetecinin "susmayı reddeden herkes için bir rehber ışık" olduğunu söyledi. Avrupa Parlamentosu, aynı zamanda kararlarında her iki ülkedeki sorumlu yetkililere yönelik yaptırımlar ve gazetecejilerin derhal serbest bırakılmasını talep etti.
İkinci ödül olan 2025 Daphne Caruana Galizia Gazetecilik Ödülü, araştırma platformu Follow the Money'ye gitti. Kolektif, Avrupa yaptırımlarına rağmen Rusya'nın petrol ihracatını sürdürmesine yardım eden uluslararası bir ağı ortaya çıkardığı için ödüllendirildi.
Kazanan araştırma, Batılı denizcilik şirketlerinin eski petrol tankerlerini Rusya'nın gölge filosuna milyarlarca dolara satarak nasıl kazanç elde ettiğini gözler önüne serdi. Karmaşık sahiplik yapıları altında ticaret devam etti, çoğu zaman sigortasız bir şekilde, büyük riskler ve Avrupa şirketlerinin ahlaki sorumluluğu ile.
Strazburg’daki ödül töreninde Metsola, Daphne Caruana Galizia Ödülü’nün "özgür basın, demokrasi ve barış arasındaki kopmaz bağı vurguladığını" söyledi. Basın özgürlüğünün Avrupa’da asla varsayılan kabul edilmemesi ve korunması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
Aynı oturumda Belarus muhalefet liderleri Sviatlana Tsikhanouskaya ve Sergey Tihanovski Avrupa Parlamentosu'na seslendi. AB'yi Minsk rejimine baskıyı artırmaya çağırdılar ve Belarus'taki özgürlük mücadelesinin Ukrayna ile ayrılmaz biçimde bağlı olduğunu vurguladılar.