Avrupa Parlamentosu üyelerinin giderek artan sayısı, iptal edilen uçuşlar için nakit iade yapmak yerine hava yolu şirketlerinin hediye çeki vermesi yönünde tavır almaya başlıyor.
Ulaşım Komisyonu’nun çoğunluğu, birçok AB hükümetiyle aynı fikirde olarak, kötü finansal durum nedeniyle havayolu şirketlerini bu korona kriz döneminde geri ödeme zorunluluğuna zorlamanın akıllıca olmadığını düşünüyor. Ancak Avrupa tüketici kuruluşları ve Avrupa Parlamentosu Tüketici İşleri Komitesi yasal yükümlülüklerden vazgeçmemekte kararlı.
AB yasalarına göre, hava yolu şirketleri müşterilere başka bir uçuş, hediye çeki (voucher) veya nakit iade seçenekleri sunabilir. Hangi seçeneği kabul edeceklerine yolcular karar verir. Dünya çapında salgının etkisi nedeniyle şu anda başka bir uçuş seçeneği uygulanabilir değil.
Yaklaşık yirmi AB ülkesi geçen hafta mevcut yasal kurallardan vazgeçilmesini ve seyahat çeklerine sıkı kriterlerin uygulanmasını destekledi. Havayolu şirketleri şimdi Avrupa Komisyonu’na, yolculara nakit yerine yasal olarak hediye çeki sunulabilmesi için yasanın geçici olarak değiştirilmesi yönünde baskı yapıyor. Yirmiye yakın AB hükümetinin desteği, Avrupa Komisyonu’nu kuralları değiştirmeye zorlayabilir.
Böyle bir yasal değişiklik, Avrupa Parlamentosu üyelerinin ve AB bakanlarının görüşleri büyük ölçüde kendi görüşleriyle uyumlu olup olmadığına bağlı olarak, Komisyon’un yalnızca bir teklif sunması ve ardından nihai yasal metnin oluşturulması toplantısına geçilmesini içeren normal prosedürlere tabi olacaktır.
Ulaşım Komiseri Adina Vălean’ın öncelikle 11 Mayıs'ta toplanacak EP-Ulaşım Komisyonu’nun tutumunu beklemek ve bunun ardından Avrupa Parlamentosu çoğunluğunca desteklenip desteklenmeyeceğini görmek istediği açık.
Çek Cumhuriyetli Avrupa Parlamentosu üyesi Dita Charanzová, Tüketici Koruma Komitesi (IMCO)’ndaki liberal Renew grubunun koordinatörü olarak, “Avrupa’da tüketici haklarını özellikle seyahat konularında inşa etmemiz yıllar aldı ve şimdi bunları parçalamamalıyız.” dedi.
Charanzová ayrıca seyahat sektörüne yardım etme ihtiyacına da işaret ederek, AB çapında geçerli bir hediye çeki kriteri önerdi. Bunlar arasında altı aylık son kullanma tarihi, iflas durumuna karşı koruma ve hediye çeklerinin orijinal bilet değerinden yüksek olması zorunluluğu yer alıyor. Verilen devlet desteklerinin de geri ödeme kriterlerini karşılamaya yönelik yükümlülükler içermesi gerektiğinin altını çizdi.
Hristiyan Demokratlar grubundan (EVP) Barbara Thaler, Ulaşım Komisyonu’nun çalışmalarının koordinasyonunu destekleyerek, “Kararlı adımlar atılması gerektiğine inanıyoruz ve devlet destekli hediye çeki çözümünün en iyi uzlaşma gibi göründüğünü” ifade etti.
Sosyalist ve demokrat Avrupa Parlamentosu üyeleri hakların zayıflatılması konusunda daha temkinli davranıyor ve muafiyet ile hediye çeklerine katı bir süre sınırı getirilmesini istiyorlar. AB toplantısında hâlâ muhalefet bulunuyor; özellikle Ulaşım Komisyonu’nun başlıca üyesi Karima Delli (Yeşiller), “yolcuların koronavirüsün çifte mağduru olmaması gerektiğini” düzenli olarak vurguluyor.