Avrupa Parlamentosu'nun bir araştırma komitesi, Malta'nın, yaklaşık bir milyon euro "yatırım" yapan ve Malta'da kendi konutuna sahip olan AB üyesi olmayanlara vatandaşlık verilme yöntemini eleştiriyor. Böyle bir Malta pasaportu 2013'ten itibaren Rus milyarderlerin AB'nin diğer ülkelerine seyahat etmesine de olanak sağlıyor.
Malta hükümeti, Malta vatandaşlığını savunurken vatandaşlığın bireysel üye devletlerin ulusal yetkisi olduğunu ve AB'nin yetkisi dahilinde olmadığını ileri sürdü. Lenaers, Malta'da yayımlanan bir gazeteye verdiği röportajda bu söylemi kabul etmediğini belirtti. “Malta vatandaşlığı üzerinden Avrupa pasaportu, Avrupa vatandaşlığı alıyorsunuz. Bu yüzden bu durum AB için bir sorun teşkil ediyor.”
“Tehlikeli insanları, kötü işler yapmış kişileri ya da Rus oligarkları kabul etmek istiyorsanız... eğer bu Malta halkının iradesiyse tamam... Ama sorun şu ki, biri Malta vatandaşı olduktan sonra Avrupa Birliği vatandaşlığına da kavuşuyor ve AB genelinde serbestçe hareket edebiliyor.”
Avrupa Komisyonu, vatandaşlığın satışıyla ilgili olarak Malta'yı Avrupa Adalet Divanı’na dava etti. Malta, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik savaşının başlamasından bu yana Rus ve Beyaz Rus vatandaşlarından gelen yeni başvuruları askıya aldı, ancak diğer ülkelerden gelen zenginler için bu uygulamayı sürdürdü.
Avrupa Adalet Divanı'ndaki Malta davası hakkında sorulduğunda, Avrupa Parlamentosu milletvekili Lenaers bunun hızlıca çözülmesini umduğunu söyledi. “Bu durum ne kadar uzun sürerse o kadar sorunlu hale geliyor.”
2014 veya 2015 yıllarında Avrupa Parlamentosu'nun bu konuda şikayetçi olduğunu ancak çok şeyin değişmediğini hatırlattı. “Avrupa Komisyonu'nun da bu tür Avrupa vatandaşlığını tehdit eden uygulamalara son verme görevi var.”
Birkaç yıl önce, şüpheli iş insanları ile Malta hükümeti arasında öyle yakın bağlar olduğu ortaya çıktı ki, eleştirmenlere göre burada bir mafya devleti söz konusuydu. Maltalı gazeteci Daphne Caruana Galizia, 2016-2017 yıllarında Malta siyasetçilerinin suç örgütüne bağlı iş insanları tarafından rüşvet ve şantaj yoluyla bağlandığını ortaya çıkardı. 2017 yılında ise bir araba bombası saldırısında yaşamını yitirdi.