Aşırı sağcı göçmen karşıtı parti PVV, Geert Wilders liderliğinde şimdilik 11 sandalye kaybederek 150 sandalye içinde 26'ya geriledi. Avrupa yanlısı D66 liberalleri ise 17 sandalye kazanarak yine 26 sandalyeye ulaştı. Aralarındaki fark yalnızca iki bin oy civarında; başkent Amsterdam sonuçları ile yurt dışındaki yüz binden fazla Hollandalının posta oyları henüz sayılmadı.
Mecliste 15 grup bulunduğundan parlamento geleneğine göre en büyük grup yeni koalisyon kurma süreçlerinin yönlendirmesini başlatabiliyor. Önceki aşırı sağcı dört parti koalisyonunu bu sonbahar kaybeden PVV lideri Wilders, nihai oy sonuçlarını beklemek istediğini belirtiyor.
Ancak sol muhalefet partilerinin oy kaybettiği şimdiden belli. Eski AB Komisyonu üyesi Frans Timmermans, iki yıldır PvdA sosyal demokratları ile Yeşiller'in birleşme partisini yönetmiş olmasına rağmen 2023’te olduğu gibi en büyük parti olmayı başaramadı, 25 sandalyesinden beşini kaybetti ve derhal parti liderliğinden istifa ettiğini açıkladı.
Koalisyon görüşmelerinin başlangıcı belirsiz olsa da nihai sonuç (muhtemelen birkaç ay içinde) büyük oranda belli. Neredeyse tüm siyasi partiler kampanya sürecinde Wilders’in İslam karşıtı partisi ile hiçbir koşulda koalisyona girmeyeceklerini açıkladı.
Wilders yaklaşık on yıl önce bir koalisyonu (CDA ve VVD ile) erken bitirmiş, yakın zamanda ise “en sağcı kabinesini” dağıtmıştı; bu yüzden kimse artık onunla yeniden çalışmak istemiyor.
PVV oyların tamamı tekrar sayılsa bile en büyük çıkabilir ancak Wilders’in koalisyon kurma çabalarının başarısız olacağı ve ardından D66 lideri Rob Jetten’in bir kabine kuracağı kesinleşmiş durumda.
Bu durumda D66, sağda Hristiyan Demokratlar (CDA), Muhafazakarlar (VVD), hayal kırıklığına uğramış PVV seçmenlerinden oluşan sağ kanat ayrılanları (JA21) ve Çiftçiler Partisi (BBB) ile birlikte 79 sandalyeden oluşan merkez sağ beş partili bir koalisyon kurabilir; ya da solda CDA ve VVD ile birlikte Yeşiller/PvdA dahil 86 sandalyeli dört partili bir koalisyon yapabilir.
Muhafazakar liberal VVD lideri Dilan Yeşilgoz şimdiye kadar Yeşiller/PvdA’nın sol radikal grupları ile koalisyon istemediğini koruyor.
CDA'nın her zaman iktidara sağdan bir koalisyonla gelmeyi tercih ettiği biliniyor; ancak yeni parti lideri Henri Bontenbal, Yeşilgoz’a 'engeller çıkarmama' çağrısında bulundu.
34 yaşındaki D66 lideri ve muhtemel başbakan Jetten ise kampanya sırasında 'merkezden bir koalisyon' tercihini dile getirdi. Ayrıca AB karşıtı ve iklim karşıtı partilerle işbirliğine kesinlikle karşı olduğunu vurguladı. 26 sandalye ile D66 liberaldemokratları şimdiye dek hiç olmadığı kadar büyüdü ve tarihi bir seçim sonucu olarak değerlendiriyor.