İskoçya yeni bir bağımsızlık referandumu yapmalı. Bunu İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri ve İskoçya Başbakanı Nicola Sturgeon istiyor. Partisi, geçen hafta yapılan Birleşik Krallık seçimlerinde Muhafazakar Parti ile birlikte kazananlar arasında yer aldı. Ancak Boris Johnson daha şimdiden buna karşı olduğunu belirtti.
SNP, Londra’daki Avam Kamarası’nda İskoçya’ya ayrılan 59 sandalyenin 48’ini kazandı; bu, 2017’ye göre 13 sandalye artışı anlamına geliyor. Sturgeon, “Artık İskoç halkına kendi geleceğimiz konusunda seçim yapma hakkı sunmak için bir yetki var. Boris Johnson İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılması için yetkiye sahip olabilir ama İskoçya’nın AB’den ayrılması için böyle bir yetkisi yok” dedi.
Son yıllardaki siyasi gelişmeler Birleşik Krallık’ta büyük ayrışmalara yol açtı. 2016 Brexi referandumunda İngiltere ve Galler çoğunlukla AB’den ayrılma yönünde oy kullanırken, İskoçya ve Kuzey İrlanda AB üyesi kalmayı tercih etti. Ayrıca İskoçya’da uzun süredir bağımsızlık yanlısı bir hareket bulunuyor.
Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson ise İskoçya bağımsızlık referumu yapılmasına kesinlikle karşı çıkıyor. 2014 yılında yapılan İskoç halk oylamasında ayrılma %55 oyla reddedildiğini ve bu sonucun saygı görmesi gerektiğini söyledi.
Bu durum, İspanya’daki gibi bir benzerlik yaratma riski taşıyor. İspanya’da Katalonya özerk bölgesi bağımsızlığı savunuyor ve iki yıl önce Madrid yönetiminin izni olmadan bir referandum düzenlemişti. İskoçya’nın ise referandum için Londra’daki Avam Kamarası’ndan izin alması gerekiyor.
Johnson, bir önceki İskoç referandumuna bağlı kalıyor. SNP’ye göre durum artık farklı çünkü Birleşik Krallık’ta kalmak, İskoçların da Brexit yoluyla AB’den çıkarılması anlamına geliyor. Sturgeon, partisinin İskoç halkından aldığı bu yetkinin “şimdi saygı görmesi gerektiğini” söyledi.
Ayrıca, Başbakan Johnson’un yeni Muhafazakar hükümeti Kuzey İrlanda’daki siyasi partilerden başından itibaren çekinceler ve muhalefetle karşılaşacak; çünkü Johnson’un AB ile yaptığı Brexit anlaşması gereği Kuzey İrlanda, Birleşik Krallık ve Avrupa gümrük bölgesi dışında ancak AB içinde kalacak.
Bu gelişmeler, daha önce tüm Birleşik Krallık nüfusunu bölen Brexit karşıtı ya da yanlısı görüşlerinin yerini önümüzdeki yıllarda yeni ayrışmalara bırakacağını gösteriyor: İskoçya Birleşik Krallık içinde ancak AB dışında mı kalacak, yoksa Kuzey İrlandasız ve İskoçyasız Britanyalılar mı AB dışı kalacak?