17 Temmuz 2014'te Malezyalı yolcu uçağı MH17, Doğu Ukrayna üzerinde Rus yapımı bir BUK füzesiyle düşürüldüğü gün, cephede en az iki BUK füzesi vardı. Dinlenen telefon görüşmelerinden, isyancı bölgesinde birkaç savaş grubunun BUK fırlatma sistemi ele geçirmeye çalıştığı ortaya çıktı.
Bir BUK’un muhtemelen alev aldığı anlaşılıyor. Bu, Pazartesi öğleden sonra MH17 davasında savcı Ward Ferdinandusse’nin şüpheliler Girkin, Doebinsky, Poelatov ve Kharchenko hakkında yaptığı ilk açıklamada ortaya çıktı.
Ferdinandusse Salı günü JIT araştırma ekibinin çalışma yöntemleri ve toplanan deliller hakkında daha detaylı bir açıklama yapacak. Savcılık, ikinci BUK füzesi ile ilgili daha fazla bilgi paylaşabilir. Dün bahsettiği görüşmelerin hangi gruplara ait olduğuna dair bir açıklama yapmadı; yalnızca, dinlenen telefon görüşmesinin kimliği henüz belirlenmemiş iki Rusya yanlısı isyancı komutanlar arasında olduğunu ve bunun kesinlikle Ukrayna ordusu birlikleri ile ilgili olmadığını çıkarabileceğimizi belirtti.
Savaş alanında BUK hava savunma füzelerinin varlığı önemli hale geldi çünkü Rus yetkililer başlangıçta herhangi bir BUK füzesi ateşlenmediğini reddetmiş, ardından bunun bir Ukrayna BUK’una ait olması gerektiğini söylemişlerdi.
Uluslararası JIT soruşturması, fotoğraflar ve tanık ifadelerine dayanarak Rusya’daki bir kışladan Doğu Ukrayna’daki savaş alanına uzanan bir BUK platformunun taşıma rotasını belirledi; ayrıca fırlatma platformunun Rusya Federasyonu’na dönüş yolunu da belgeledi. Bu füze MH17’ye dört şüphelinin sorumluluğunda ateşlendi. Moskova ise bunu reddediyor.
2014’te yakalanan bir telefon görüşmesinde bir Rus BUK’unun gelişi konuşuluyor. Uzun süre JIT araştırmacıları bu görüşmenin MH17 füzesini kastettiğini düşündü. Ancak iki kaynağın kimliği henüz tespit edilmediği ve görüşmede alev alan başka bir BUK füzesinden bahsedildiği için bu unsur, mevcut dört şüpheliye yönelik suçlamanın dışına bırakıldı.
Ayrıca, "savaş bölgesi üzerinde uçuş" ve "açık olmayan hava sahası" suçlamalar dışında tutuldu; çünkü Hollandalı savcılar bunu bu dört şüpheliye karşı deliller açısından önemsiz görüyor. KLM, Malezya Havayolları veya Ukrayna sivil havacılık otoritelerinin tutumu; kazanın nedenleri ve koşullarıyla ilgili mağdurların yakınları ve kamuoyunu ilgilendiren sorular olabilir, ancak bunlar bu dört şüpheliye yönelik suçlamalarla ilgili değildir. Savcıların mantığına göre, suçlamalar bu silahın taşınması ve kullanılması üzerinedir; başka bir silah ya da Ukrayna veya Rus kurumları veya kişilerinin eylemleriyle ilgili değildir.