Ở các thủ đô châu Âu, ngày càng có thêm sự thuyết phục rằng Liên minh châu Âu phải củng cố vị thế trên thế giới. Môi trường quốc tế được mô tả là ngày càng khắc nghiệt và cạnh tranh, với các cường quốc lớn ngày càng mạnh mẽ bảo vệ lợi ích riêng của mình.
Một chủ đề trung tâm là năng lực cạnh tranh của châu Âu. Công nghiệp, công nghệ và năng lực sản xuất được coi là các trụ cột then chốt. Châu Âu phải tránh trở nên phụ thuộc kinh tế và tụt hậu so với các cường quốc kinh tế khác.
Ủy viên châu Âu Séjourne cho rằng các nước EU bây giờ thực sự phải bắt tay phát triển một ngành công nghiệp chế tạo châu Âu chung. Lời kêu gọi của ủy viên EU người Pháp đưa ra ngay trước thượng đỉnh châu Âu về việc tăng cường vị thế tự chủ của EU giữa các cường quốc kinh tế như Mỹ và Trung Quốc.
Lời kêu gọi hợp tác nhanh hơn này cũng trùng hợp với một lời kêu gọi sâu sắc từ cựu Chủ tịch EU Draghi, vào cuối tuần qua trên một số báo lớn của châu Âu. Người Ý này đã đề xuất từ hơn một năm rưỡi trước cho Ủy ban châu Âu mới của Ursula von der Leyen nhằm tăng cường vị thế của các doanh nghiệp châu Âu.
Chủ tịch khối Manfred Weber của đảng chính trị lớn nhất tại châu Âu, Đảng Nhân dân châu Âu (EVP), cũng công khai vận động vào cuối tháng trước về một chính trị châu Âu hội nhập hơn, một lời kêu gọi gần như là sự đấu tranh cho một liên bang EU. Ông cho rằng các nước NATO châu Âu nếu cần có thể trở thành một cường quốc hạt nhân riêng, có thể sử dụng vũ khí hạt nhân của Anh và Pháp.
Sự hợp nhất nhanh chóng của các tập đoàn công nghiệp lớn ở châu Âu, bao gồm cả ngành công nghiệp vũ khí, là phản ứng với chiến tranh Nga chống lại Ukraine và cuộc chiến thuế quan mà Mỹ đã khởi xướng chống lại phần còn lại của thế giới.
Lĩnh vực quốc phòng cũng đóng vai trò nổi bật trong cuộc tranh luận. Nhu cầu hợp tác chặt chẽ hơn và tăng cường sản xuất vũ khí châu Âu được đa số đồng thuận, đặc biệt trước bối cảnh các xung đột quốc tế và rủi ro an ninh tại tuyến đầu phía đông của Liên minh châu Âu.
Đồng thời, cuộc tranh luận (một lần nữa) lại nóng lên về cách thức quản trị Liên minh châu Âu. Chủ đề này đã được bàn nhiều năm nay nhưng quyết định ít được đưa ra. Các đề xuất nhằm đơn giản hóa và làm cho quá trình ra quyết định hiệu quả hơn vẫn vấp phải vấn đề về tính khả thi, và luôn có một thủ tướng hoặc bộ trưởng nào đó kìm hãm tiến độ. Các nhà phê bình cho rằng Brussels dường như chưa học được gì từ Brexit.
Nguyên tắc đồng thuận trong chính sách đối ngoại được coi là nút thắt quan trọng. Ngày càng nhiều chính trị gia EU chỉ ra rằng nguyên tắc này có thể gây tắc nghẽn quá trình ra quyết định, khiến châu Âu khó có thể hành động nhanh chóng và đồng lòng. Đặc biệt trong những năm gần đây, ngày càng rõ rằng trong những trường hợp như vậy, EU thường bị các cường quốc khác áp đặt các thực tế đã rồi.