Một nghiên cứu mới của Kiểm toán châu Âu (ERK) cho thấy trong những năm gần đây, ngày càng nhiều chính quyền (cấp quốc gia, khu vực và địa phương) tiếp cận trực tiếp với các nhà cung cấp cụ thể cho các hợp đồng của họ.
Việc cải cách năm 2014 và điều chỉnh vào năm 2017 phần lớn không mang lại cải thiện nào. Cả các bên tham dự thầu và chính quyền đều cho rằng các thủ tục này rườm rà so với phương pháp đấu thầu linh hoạt hơn trong khu vực tư nhân. Tỷ lệ hợp đồng chính phủ được giao cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) cũng không tăng.
Ba chỉ số chính để đo lường cạnh tranh trong các hợp đồng chính phủ — đấu thầu với một nhà thầu duy nhất, việc giao thầu trực tiếp và số lượng nhà thầu đăng ký dự thầu — vẫn ở mức không thỏa đáng tại hầu hết các quốc gia thành viên. Năm 2021, gần một nửa số hợp đồng được giao qua các thủ tục chỉ có một nhà thầu nộp hồ sơ.
Promotion
Theo các kiểm toán viên của Kiểm toán châu Âu, việc giao thầu trực tiếp chỉ được phép trong những điều kiện rất đặc thù; hình thức này làm giảm cạnh tranh và nên được coi là ngoại lệ. Tuy nhiên, các giao thầu trực tiếp lại phổ biến hơn tại gần như tất cả các quốc gia thành viên và chiếm khoảng 16% tổng số thủ tục đấu thầu được báo cáo năm 2021.
Thêm vào đó, số lượng hợp đồng chính phủ chỉ có một nhà thầu dự thầu trên toàn EU kể từ năm 2011 gần như đã tăng gấp đôi. Số lượng doanh nghiệp tham gia đấu thầu đã giảm gần một nửa, từ khoảng sáu xuống còn ba doanh nghiệp cho mỗi thủ tục.
“Mười năm qua, EU đã không thành công trong việc tăng cường cạnh tranh cho các hợp đồng chính phủ. Thật không may, chúng ta đang đối mặt với một thập kỷ thất bại,” bà Helga Berger, thành viên ERK phụ trách kiểm toán, cho biết. Kiểm toán châu Âu cho rằng Ủy ban châu Âu cần đưa ra một kế hoạch hành động để làm cho các hợp đồng chính phủ trở nên hấp dẫn hơn đối với doanh nghiệp.