Liên minh châu Âu hiện tại hàng năm dành 58 tỷ euro để trợ cấp cho ngành nông nghiệp. Khoản chi này chiếm khoảng một phần ba tổng chi tiêu của EU. Trong nhiều năm, các nhà hoạch định chính sách EU luôn nhìn với ánh mắt ghen tị về sự dễ dàng trong việc chi hàng tỷ euro mỗi năm cho Chính sách Nông nghiệp Chung (GLB/CAP). Các báo cáo về gian lận và lạm dụng đang đóng vai trò lớn trong các cuộc thảo luận sắp tới về việc sửa đổi sâu rộng các quỹ nông nghiệp.
Trợ cấp nông nghiệp ở hầu hết các quốc gia Trung và Đông Âu rơi vào tay các chính trị gia lợi dụng, gây thiệt hại cho nông dân khi đất đai của họ biến mất. Tờ The New York Times gần đây đã điều tra cách thức hoạt động của hệ thống trợ cấp EU, còn báo Vlaanderen De Morgen đã lập bản phân tích dưới đây về cách mà phe nhóm thân cận thủ tướng Viktor Orbán tại Hungary đã thu hồi hàng triệu euro từ EU về phía mình.
Thủ tướng Hungary Orbán vận hành như thế nào? Để đủ điều kiện nhận trợ cấp châu Âu, bạn cần có đất. Vì vậy, Orbán đã bán hàng nghìn hecta đất công cho những cộng sự thân cận, gia đình và bạn bè. Một người bạn thuở nhỏ của ông trở thành một trong những người giàu nhất Hungary nhờ đó. Trong khi trợ cấp nông nghiệp dành cho các nông dân nhỏ, nghiên cứu cho thấy 80% số tiền nằm trong tay 20% chủ đất. Các nông dân phê phán hệ thống này thường bị loại khỏi trợ cấp và bị kiểm tra môi trường hoặc kiểm toán bất thường. Những hành động hăm dọa như vậy khiến giai đoạn cộng sản dường như không còn xa.
Năm 2010, Orbán tiếp tục ứng cử thủ tướng và hy vọng thông qua liên minh với lãnh đạo nông dân Angyan để giành phiếu bầu của người dân nông thôn. Ông đã thành công vượt trội và bổ nhiệm Angyan làm Thư ký nhà nước phụ trách Phát triển Nông thôn.
Orbán cho thuê lại những khu đất lớn cho các đồng minh chính trị vì trợ cấp châu Âu được phân bổ dựa trên diện tích đất. Chính phủ Orbán bắt đầu từ năm 2011 cho thuê đất công khai. Mặc dù được tuyên bố chỉ có nông dân địa phương mới đủ điều kiện, những mảnh đất đó vẫn thuộc về phe cánh của Orbán với mức tiền thuê rất thấp.
Năm 2015, Orbán tiếp tục bán hàng trăm nghìn hecta đất công cho các đồng minh chính trị và thành viên gia đình. Cách làm này giúp Orbán củng cố quyền lực trên vùng nông thôn. Người mua đất có thể nhận hàng triệu euro trợ cấp nông nghiệp. Do bất mãn với chính sách này, Thư ký nhà nước đã từ chức và hiện đang phản đối Orbán.
Liên minh châu Âu thường tránh can thiệp vào các vấn đề chính trị nhạy cảm trong nước và chủ yếu tin tưởng vào các chính trị gia đã được bầu. Nhưng thực tế châu Âu chẳng có công cụ để can thiệp trong những trường hợp như vậy. Năm 2015, sau cảnh báo về tình trạng ở Đông Âu, Nghị viện châu Âu đã đặt hàng Viện Transnational ở Amsterdam một báo cáo tập trung vào nạn chiếm đất và các thương vụ mờ ám. Báo cáo đó đã phát hiện ra một số điểm đau tương tự với cuộc điều tra gần đây của The New York Times.
Ủy ban châu Âu đã phát biểu sau cuộc điều tra rằng không dung túng gian lận trong trợ cấp nông nghiệp và tiến hành các cuộc kiểm toán. Trong báo cáo thường niên năm 2018 của Kiểm toán châu Âu, tỉ lệ sai sót trong chi tiêu quỹ cho nông nghiệp và nông thôn là 2,4%. Đối với khoản thanh toán trực tiếp cho nông dân, thậm chí không xác định được tỷ lệ sai sót.
Các quốc gia thành viên và Nghị viện châu Âu hiện đang đàm phán về ngân sách đến năm 2027. Trong bối cảnh này, Ủy ban châu Âu đã đề xuất nối chặt hơn việc chi quỹ với quản lý tốt và tôn trọng nhà nước pháp quyền. Ủy ban cũng đặt nhiều kỳ vọng vào Viện Kiểm sát châu Âu mới được bổ nhiệm gần đây, vốn sẽ bắt đầu từ năm tới tự mình truy tố các hành vi gian lận tiền EU và đưa ra tòa.
Do năm năm tới cần phải cắt giảm đáng kể chi tiêu (do Anh rời EU hoặc do chính sách mới mong muốn), và các nguyên thủ quốc gia cùng bộ trưởng chỉ muốn duy trì mức đóng góp hàng năm ở mức hiện tại, câu hỏi không còn là có hay không việc cắt giảm trợ cấp nông nghiệp mà là sẽ cắt giảm bao nhiêu.