Mọi lệnh cấm tiềm năng của EU hoặc việc giảm sử dụng glyphosate trong nông nghiệp đều phải đi kèm với một đánh giá tác động trước đó. Trong đó, không chỉ các hậu quả sinh thái mà còn phải đánh giá cả tác động thu nhập đối với nông dân. Đó là ý chính trong lập luận của nhiều nghị sĩ Nghị viện châu Âu tại một cuộc tranh luận gần đây do EURACTIV tổ chức.
“Thật sự cần có một đánh giá tác động cho mọi đề xuất luật”, nghị sĩ người Đức thuộc Đảng Dân chủ Cơ đốc Norbert Lins, Chủ tịch Ủy ban Nông nghiệp của Nghị viện châu Âu, cho biết. Trong quá trình tái cấp phép glyphosate cũng phải xem xét hậu quả đối với sự sẵn có của thực phẩm, đa dạng sinh học và thu nhập của người nông dân, ông Bernhard Url, giám đốc ủy ban đánh giá EFSA, trả lời phỏng vấn với Euractiv.com.
Glyphosate là một trong những hoạt chất được sử dụng rộng rãi nhất trong nông nghiệp châu Âu. Hiện đang được EU phê duyệt, nhưng giấy phép này sẽ hết hạn vào ngày 15 tháng 12 năm 2022. Có ngày càng nhiều nghị sĩ Nghị viện châu Âu, theo sau lệnh cấm trước đó đối với RoundUp, kêu gọi áp dụng các quy định sử dụng nghiêm ngặt hơn.
Theo các quy định mới, khi cấp hoặc gia hạn cho một loại thuốc trừ sâu, tất cả thông tin do người đăng ký phải được công khai. Điều này dựa trên phán quyết của Tòa án EU tháng 3 năm 2019, theo đó ủy ban đánh giá EFSA phải được tiếp cận toàn bộ các nghiên cứu an toàn liên quan đến glyphosate.
Quá trình tái cấp phép glyphosate vì thế sẽ bị nhiều người ở Brussels và trong ngành công nghiệp theo dõi rất chặt chẽ. Cả quyết định về glyphosate lẫn hướng đi của chính sách thuốc trừ sâu châu Âu phụ thuộc phần lớn vào việc quy trình đánh giá có đủ minh bạch hay không.
Thêm vào đó, trong Thỏa thuận Xanh (Green Deal) đã công bố các chính sách mới về an toàn thực phẩm, đa dạng sinh học, phát triển nông thôn và chính sách nông nghiệp của CAP. Theo triết lý đó, trong vòng mười năm tới sẽ giảm một nửa việc sử dụng các hóa chất trong nông nghiệp và làm vườn. Do vậy rõ ràng rằng cuộc tranh luận về glyphosate không chỉ diễn ra trong ủy ban Nông nghiệp (AGRI), mà còn ở các ủy ban Môi trường (ENVI), An toàn Thực phẩm (EFSA), Phát triển Vùng (REGI) và Tài chính (BUDG).
Ý tưởng đánh giá tác động trước không được đón nhận tích cực từ mọi phía, nhất là các nhà hoạt động môi trường phản đối việc tái cấp phép glyphosate. Hans Muilerman, điều phối viên hóa chất của Mạng lưới Hành động Thuốc trừ sâu EU (Pesticide Action Network EU), nói: “Việc trì hoãn và nghiên cứu thêm là chiến thuật trì hoãn quen thuộc và câu trả lời truyền thống của những người phản đối điều gì đó,” ông cho biết.
Géraldine Kutas, Tổng giám đốc Hiệp hội Bảo vệ Cây trồng Châu Âu (ECPA), ủng hộ việc đánh giá, đồng thời khẳng định các đánh giá tác động rất quan trọng để biết được hậu quả của việc cấm glyphosate đối với sản xuất thực phẩm, năng suất thu hoạch và thu nhập của nông dân.
Tại Liên minh châu Âu, glyphosate hiện còn được phép sử dụng đến ngày 1 tháng 1 năm 2023. Tuy nhiên, việc sử dụng ở nhiều quốc gia đã và đang bị hạn chế dần. Bộ trưởng Nông nghiệp Hà Lan, bà Carola Schouten, gần đây trong thư gửi Hạ viện đã cho biết bà không ủng hộ lệnh cấm như vậy ở Hà Lan. Bà trả lời các câu hỏi của nghị sĩ Tjeerd de Groot (D66). Theo bà Schouten, dựa trên lời khuyên của ủy ban đánh giá Hà Lan Ctgb, hiện không có phát hiện khoa học mới nào đủ để dẫn đến việc cấm các sản phẩm chứa glyphosate.