Một ủy ban điều tra của Nghị viện châu Âu đã lên án cách Malta cấp quốc tịch cho những người không thuộc EU khi họ đầu tư khoảng một triệu euro vào nền kinh tế Malta và có chỗ ở riêng tại đây. Với hộ chiếu Malta như vậy, kể từ năm 2013 các đại gia Nga cũng có thể đi lại trong các nước thành viên EU khác.
Chính phủ Malta khi bảo vệ chương trình cấp quốc tịch này đã cho rằng quyền cấp quốc tịch là thẩm quyền quốc gia của từng quốc gia thành viên, không phải là quyền thuộc về EU. Lenaers phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với báo Malta rằng ông không đồng ý với lối lý luận này. “Bạn có hộ chiếu châu Âu, quốc tịch châu Âu thông qua quốc tịch Malta. Điều đó làm cho nó trở thành vấn đề đối với EU.”
“Nếu các bạn muốn chào đón những người nguy hiểm, những người đã phạm tội xấu, hoặc các đại gia Nga... thì được thôi nếu đây là ý muốn của người Malta... Nhưng vấn đề là ngay khi họ nhận được quốc tịch Malta, họ cũng có quốc tịch EU và có thể ở bất cứ đâu trong EU.”
Ủy ban châu Âu đã kiện Malta ra Tòa Công lý châu Âu vì việc bán quốc tịch. Malta đã đình chỉ nhận hồ sơ mới của công dân Nga và Belarus kể từ khi chiến tranh Nga-Ukraine nổ ra, nhưng vẫn tiếp nhận người giàu từ các quốc gia khác.
Khi được hỏi về vụ kiện Malta về việc bán quốc tịch tại Tòa Công lý EU, nghị sĩ châu Âu Lenaers hy vọng vụ việc sẽ được xử lý nhanh chóng. “Tình trạng này tồn tại càng lâu thì càng trở nên vấn đề nặng nề.”
Ông nhớ lại rằng Nghị viện châu Âu đã phản ánh về vấn đề này từ năm 2014 hoặc 2015 (…) và không có nhiều thay đổi. Thật ra, Ủy ban châu Âu cũng có nhiệm vụ chấm dứt những chính sách này vì chúng đặt quyền công dân châu Âu dưới áp lực.”
Cách đây vài năm đã lộ rõ mối quan hệ chặt chẽ đến mức các nhà phê bình gọi là nhà nước mafia giữa các doanh nhân bị nghi ngờ và chính phủ Malta. Nhà báo Malta Daphne Caruana Galizia đã phanh phui vào năm 2016-2017 rằng các chính trị gia Malta bị hối lộ và bị các doanh nhân trong một mạng lưới tội phạm tống tiền. Năm 2017, bà đã thiệt mạng trong một vụ đánh bom xe.