Vào thứ Ba tại Strasbourg, Nghị viện châu Âu đã thông qua một báo cáo tạm thời mới cho thấy tình hình liên quan đến nền dân chủ, nhà nước pháp quyền và các quyền cơ bản ở Hungary ngày càng xấu đi. Báo cáo cho biết những lo ngại trước đó không những chưa được giải quyết mà còn trở nên nghiêm trọng hơn.
Đại biểu châu Âu người Hà Lan Tineke Strik (GroenLinks) đã đóng vai trò trung tâm trong điều tra với vai trò báo cáo viên. Trong vai trò báo cáo viên đặc biệt về Hungary, bà nhấn mạnh rằng các quốc gia châu Âu hiện phải thực sự hành động. Theo bà Strik và bốn đồng nghiệp báo cáo viên, tình hình chỉ trở nên nghiêm trọng thêm nếu chính phủ các nước EU vẫn chỉ ngó lơ, không quyết đoán.
Chỉ trích không chỉ giới hạn ở bản thân Hungary. Việc các chính phủ châu Âu không có hành động mạnh mẽ đã góp phần làm tình hình xấu đi hơn nữa. Việc không làm gì trong thời gian dài đã tạo điều kiện cho các vấn đề liên quan tới nhà nước pháp quyền phát triển sâu rộng, bà Strik nhận định trong báo cáo.
Sự suy thoái ở Hungary không chỉ được coi là vấn đề nội bộ. Khi chấp nhận báo cáo này, Nghị viện châu Âu cảnh báo rằng tình hình ở Hungary có thể đe dọa các giá trị chung và sự ổn định của Liên minh châu Âu nói chung. Hungary ngày càng tiến gần hơn tới thể chế chính quyền độc tài. Các cuộc bầu cử vẫn còn, nhưng những bảo đảm quan trọng để bảo vệ nền dân chủ ngày càng yếu đi.
Ủy ban châu Âu và các chính phủ EU đã không hành động đủ quyết liệt, các chính trị gia nhận định. “Việc Ủy ban và Hội đồng không kiên quyết đối đầu với Hungary đã tạo điều kiện cho sự suy giảm liên tục của nền dân chủ và nhà nước pháp quyền. EU không thể cho phép Hungary ngày càng trượt về chế độ độc đoán. Mọi sự trì hoãn thêm nữa của Hội đồng sẽ đi ngược lại các giá trị mà tổ chức này tuyên bố bảo vệ.”
Một điểm quan trọng là không gian dành cho truyền thông độc lập ngày càng co hẹp. Các phương tiện truyền thông phê phán ngày càng ít cơ hội hoạt động và các tổ chức xã hội dân sự chịu áp lực lớn. Điều này làm cho công dân Hungary khó tiếp cận thông tin tự do hoặc tổ chức hoạt động. Ngoài ra, còn có các hạn chế đối với các cuộc biểu tình ôn hòa.
Bên cạnh đó, việc sử dụng quỹ EU cũng được nhấn mạnh trong báo cáo của Nghị viện châu Âu. Báo cáo đề cập rằng hỗ trợ tài chính không phải điều hiển nhiên mà thậm chí có thể bị đóng băng hoàn toàn nếu tình hình không được cải thiện. Việc liên kết các khoản trợ cấp châu Âu với việc tôn trọng các quyền cơ bản đóng vai trò quan trọng trong vấn đề này.
Cuối cùng, thảo luận về Điều 7 liên quan tới việc đình chỉ quyền tạm thời lại được đưa lên bàn nghị sự. Nghị viện nhấn mạnh rằng nên có khả năng tước quyền biểu quyết của Hungary trong các cuộc họp EU nếu nước này tiếp tục từ chối cải thiện tình hình. Qua đó, Nghị viện muốn gia tăng sức ép nhằm buộc Hungary thay đổi.