Giải Sacharov năm 2025 về tự do tư tưởng đã được trao cho Andrzej Poczobut từ Belarus và Mzia Amaghlobeli từ Gruzia. Cả hai đều đang bị giam giữ vì công việc của mình và sự chỉ trích công khai các chính quyền độc tài. Nghị viện Châu Âu đã ca ngợi sự kiên định của họ khi tiếp tục lên tiếng bất chấp sự đàn áp khắc nghiệt.
Poczobut, nhà báo và nhà hoạt động của cộng đồng người Ba Lan thiểu số tại Belarus, bị bắt vào năm 2021 sau khi đưa tin về các cuộc biểu tình lớn chống lại Tổng thống Lukashenko. Theo các tổ chức nhân quyền, ông đang bị giam giữ trong điều kiện khắc nghiệt tại một trại cải tạo và không được chăm sóc y tế đầy đủ.
Nhà báo Gruzia Mzia Amaghlobeli bị kết án hai năm tù vào năm 2025 vì tham gia các cuộc biểu tình phản đối chính phủ. Theo Nghị viện Châu Âu, bản án của bà có động cơ chính trị và là một phần trong cuộc đàn áp rộng lớn hơn của đảng cầm quyền Gruzia Dream nhằm vào truyền thông độc lập và phe đối lập.
Trong buổi công bố, Chủ tịch nghị viện Roberta Metsola cho biết hai nhà báo này “là ngọn hải đăng cho tất cả những ai từ chối bị áp đặt sự im lặng.” Trong các nghị quyết, Nghị viện kêu gọi thả ngay lập tức họ và áp đặt các lệnh trừng phạt lên những người có quyền lực chịu trách nhiệm tại cả hai quốc gia.
Giải thưởng thứ hai, giải Daphne Caruana Galizia năm 2025 về báo chí, thuộc về nền tảng điều tra Follow the Money. Nhóm này được ghi nhận vì đã vạch trần một mạng lưới quốc tế giúp Nga tiếp tục xuất khẩu dầu bất chấp các lệnh trừng phạt của châu Âu.
Công trình điều tra chiến thắng đã phơi bày cách các công ty vận tải biển phương Tây kiếm hàng tỷ đô la bằng cách bán những tàu chở dầu cũ cho hạm đội tàu bóng tối của Nga. Thông qua các cấu trúc sở hữu phức tạp, thương mại vẫn tiếp diễn, thường không có bảo hiểm, với rủi ro lớn và sự liên quan đạo đức của các doanh nghiệp châu Âu.
Tại buổi lễ trao giải ở Strasbourg, Metsola cho biết giải Daphne Caruana Galizia “nhấn mạnh mối liên hệ không thể tách rời giữa báo chí tự do, dân chủ và hòa bình.” Bà cảnh báo rằng tự do báo chí ở châu Âu không nên bị xem là điều hiển nhiên và cần phải được bảo vệ.
Cùng trong phiên họp đó, các lãnh đạo phe đối lập Belarus Sviatlana Tsikhanouskaya và Sergey Tihanovski đã phát biểu trước Nghị viện Châu Âu. Họ kêu gọi EU tăng sức ép lên chế độ Minsk và nhấn mạnh rằng cuộc đấu tranh cho tự do ở Belarus liên quan không thể tách rời với cuộc chiến tại Ukraine.